Nawigacja

Archiwalia – Poznań

Wydarzenia Zielonogórskie 1960 roku

30 maja 1960 roku w Zielonej Górze mieszkańcy starli się z milicją i oddziałami ZOMO w obronie Domu Katolickiego.

Ówczesne władze postanowiły zlikwidować Dom Katolicki i przeznaczyć budynek na inne cele. W jego pomieszczeniach dotychczas znajdowała się m.in. lokalna redakcja „Słowa Powszechnego”, oddział Caritasu, PCK, a także odbywały się lekcje religii. Prawdopodobnie to ostatnie spowodowało, że komunistyczne władze postanowiły oddać budynek do dyspozycji orkiestrze. Powiadomieni przez proboszcza mieszkańcy postanowili zablokować tę decyzję i obronić Dom Katolicki. Starcia zielonogórzan z milicją trwały od przedpołudnia do wieczora. Wzięło w nich udział około pięciu tysięcy osób. Milicja użyła pałek i gazu łzawiącego, protestujący wyrywali bruk z jezdni i rzucali kamieniami, spalili też dwa samochody milicyjne. Wielu z nich zostało poszkodowanych, znaczna część została zatrzymana (333 osoby), aresztowana i potem skazana (przed sądem łącznie 196 osób, w kolegiach orzekających – 48 osób) na kary więzienia (w tym dwie osoby nawet na 5 lat) lub grzywny.

Obecnie w budynku mieści się Filharmonia Zielonogórska im. Tadeusza Bairda.

Zdjęcia archiwalne pochodzą z akt o sygnaturach IPN Po 100/7/2 (1) i IPN Po 030/164/5 (2-8).

  • 1. Dom Katolicki (widok ogólny)
    1. Dom Katolicki (widok ogólny)
  • 2. Komenda MO przy Kasprowicza po ataku uczestników konfliktu zielonogórskiego
    2. Komenda MO przy Kasprowicza po ataku uczestników konfliktu zielonogórskiego
  • 3. Kordony milicyjne
    3. Kordony milicyjne
  • 4. Plac Wielkopolski, ucieczka przed MO
    4. Plac Wielkopolski, ucieczka przed MO
  • 5. Spalony samochód na stanie komendy MO
    5. Spalony samochód na stanie komendy MO
  • 6. Szkic miejsca wystąpienia konfliktu zielonogórskiego
    6. Szkic miejsca wystąpienia konfliktu zielonogórskiego
  • 7. Uczestnicy konfliktu zielonogórskiego
    7. Uczestnicy konfliktu zielonogórskiego
  • 8. Uczestnicy na rogu kościoła św. Jadwigi, wylot na Plac Wielkopolski
    8. Uczestnicy na rogu kościoła św. Jadwigi, wylot na Plac Wielkopolski
do góry