4 września 2023 r. podczas obchodów 84. rocznicy wybuchu II wojny światowej na Placu Ignacego Paderewskiego w Złotowie zaprezentowana została wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „»Jesteśmy Polakami«. Związek Polaków w Niemczech”. Wprowadzenie do wystawy wygłosił Piotr Orzechowski z poznańskiego oddziału IPN.
Wystawa jest poświęcona setnej rocznicy utworzenia polskiej organizacji. W bieżącym roku w sposób symboliczny upamiętnia także setną rocznicę utworzenia Piątej Dzielnicy Związku tzw. Pogranicza. Obejmowało ono części Wielkopolski oraz Kaszub, które po 1920 r. nie znalazły się w granicach odrodzonej Rzeczypospolitej. Obszar ten był zamieszkały przez liczną mniejszość polską, pragnącą rozwijać się i zaspokajać własne, narodowe, potrzeby. Sercem Pogranicza była złotowszczyzna, gdzie Polacy utworzyli sieć szkół z polskim językiem nauczania. Istniały tam liczne polskie parafie, stanowiące lokalne centra narodowe. Na złotowszczyźnie mieszkali liderzy Związku, a wśród nich prezes i duchowy przywódca, ksiądz doktor Bolesław Domański. Tu w pobliskim Zakrzewie znajdował się Dom Polski stanowiący centrum życia kulturalnego i politycznego Polaków w Niemczech.
Wystawa dzięki współpracy Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu oraz Muzeum Ziemi Złotowskiej będzie prezentowana do 24 września 2023 r.
Piotr Orzechowski