Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

W piątek 13 października 2023 r. w Lasach Palędzia i Dąbrówki (Lasy Palędzko-Zakrzewskie) odbył się V Marsz Pamięci. Jego celem było upamiętnienie Wielkopolan zamordowanych w tych lasach przez Niemców w latach 1939-1942. Śmierć z rąk oprawców – funkcjonariuszy Einsatzgruppe VI i poznańskiego gestapo – ponieśli wówczas wybitni obywatele II Rzeczypospolitej, w dużej części więźniowie Fortu VII w Poznaniu. Skala tej niemieckiej zbrodni jest olbrzymia. W powojennym śledztwie prokuratorskim ustalono, że w tych lasach mogło zginąć od 4500 do nawet kilkunastu tysięcy Polaków.

Uczestnicy V Marszu odwiedzili wszystkie Miejsca Pamięci. Są to: Kwatera Duchownych, Kwatera Zapomniana, Kwatera Siedmiu Grobów i Kwatera Studentów Uczelni Poznańskich. W latach 2022-2023 dzięki współpracy IPN w Poznaniu oraz władz Gminy Dopiewo udało się ustawić w tych miejscach tablice informacyjne oraz stworzyć Nowy Szlak Pamięci Narodowej. Przy każdej z mogił złożono znicze i kwiaty oraz wygłoszono okolicznościowe przemówienia. Szczególnie podkreślono znaczenie symbolicznej Kwatery Zapomnianej, wokół której według materiałów archiwalnych ma się znajdować jeszcze dziewięć nieodkrytych masowych mogił. Podczas całego marszu pracownik IPN w Poznaniu Tomasz Cieślak przybliżał zebranym historię i mechanizm tych zbrodni, okoliczności zacierania przez Niemców w 1944 r. śladów zbrodni w ramach akcji „1005” oraz losy bezpośrednich i pośrednich sprawców.

Główne uroczystości, poprzedzone uroczystą mszą św. koncelebrowaną przez bp. Zdzisława Fortuniaka przy Kwaterze Duchownych, odbyły się w tym roku w Kwaterze Studentów Uczelni Poznańskich. W tej części marszu głos zabrała organizatorka marszy Zofia Dobrowolska, prezes Stowarzyszenia Miłośników Dopiewca „Sami Swoi” oraz licznie zaproszeni goście. Wydarzenie uświetnili żołnierze Wojska Polskiego oraz chór Bel Canto. Na zakończenie uroczystości oficjalne delegacje oraz zaproszeni goście złożyli na pomniku kwiaty i zapalili znicze. W V Marszu wzięło udział kilkaset osób, przedstawiciele licznych stowarzyszeń i organizacji.

Tomasz Cieślak