English versionKim był Prymas Polski August kardynał Hlond?? Dlaczego prymas Hlond był także arcybiskupem poznańskim? W jakich warunkach społeczno-politycznych kard. Hlond realizował swą misję? Jakie były główne kierunki realizacji posługi arcybiskupiej Hlonda w archidiecezji poznańskiej? Jakie były główne wydarzenia inspirowane przez kard. Hlonda w archidiecezji poznańskiej przed i zaraz po II wojnie światowej?
Na te i inne pytania odpowiedziała w swoim wykładzie dr hab. Elżbieta Wojcieszyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Poznaniu.
August kard. Hlond – Prymas Polski, ur. 5 lipca 1881 r. w Brzęckowicach k. Mysłowic na Śląsku, salezjanin, święcenia kapłańskie przyjął w Krakowie 23 września 1905 r. Od 1926 r. został ustanowiony przez papieża Piusa XII arcybiskupem archidiecezji poznańskiej oraz gnieźnieńskiej, które były połączone unią personalną. Obie archidiecezje należały do najlepiej rozwiniętych prowincji kościelnych w Polsce. Miały najgęściej rozwiniętą sieć parafialną i dobrze uformowaną sieć dekanalną. August Hlond, będąc prymasem, rezydował w stolicy Wielkopolski – w Poznaniu, który stał się prawdziwą stolicą katolickiej Polski. W zakresie spraw administracyjnych zarówno w archidiecezji gnieźnieńskiej, jak i poznańskiej postanowił o unowocześnieniu administracji. Siedziba kurii arcybiskupiej w Poznaniu mieściła się obok pałacu prymasowskiego na Ostrowie Tumskim w Poznaniu. August Hlond, kontynuując politykę integracji wszystkich ziem polskich jaką prowadził poprzednik kard. Edmund Dalbor, dokonał licznych zmian w podległych sobie archidiecezjach. Aktywizował zakony w celu pogłębienia ich związków z duszpasterstwem. Kard. Hlond tworzył różne instytucje w celu stałego pogłębiania znajomości katolickiej nauki społecznej wśród wiernych. Jednym z najważniejszych wydarzeń międzywojennego Poznania, którego idea narodziła się z inicjatywy prymasa Augusta Hlonda, było wzniesienie pomnika ku czci Serca Jezusowego w Poznaniu, zwanego też Pomnikiem Wdzięczności. który został wyburzony przez Niemców w październiku 1939 r. i dotąd nie został odrestaurowany. Kard. Hlond podczas wojny przebywający we Włoszech i Francji, utrzymywał kontakt z archidiecezją, do której powrócił w lipcu 1945 r. Największym wydarzeniem w Poznaniu po wojnie była akademia ku czci Chrystusa Króla, która odbyła się w niedzielę 28 października 1945 r. na Placu Wolności w Poznaniu. Arcybiskup poznański i gnieźnieński Prymas Hlond wygłosił tam ważne przemówienie pt. „Kościół katolicki w Polsce wobec zagadnień chwili”. Stwierdził, że w obliczu zagrożenia „chrześcijaństwo z areny dziejowej nie ustąpi i nie sprzeniewierzy się swemu posłannictwu […] Polska katolicka ślubuje Bogu i zaprzysięga wobec przyszłych pokoleń, że uchroni swą duszę od ubezwładnienia przez materializm”. W dniu 4 marca 1946 r., na mocy decyzji papieża Piusa XII rozwiązano unię personalną łączącą Gniezno i Poznań, a w jej miejsce ustanowiono inną, łączącą archidiecezję gnieźnieńską z archidiecezją warszawską. Prymas kard. August Hlond przeniósł się z Poznania do Warszawy. Zmarł po krótkiej chorobie, 22 października 1948 r.