English version23 listopada 2023 r. w Paryżu odbyły się uroczystości związane ze stuleciem otrzymania przez Ferdynanda Focha stopnia Marszałka Polski, w których uczestniczył m.in. naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu prof. UAM dr hab. Konrad Białecki. Stanowiły one doskonałą okazję do przypomnienia roli marszałka Francji, Wielkiej Brytanii i Polski w odzyskaniu przez Polskę niepodległości, a także w pozytywnym ukształtowaniu jej powojennych granic.
Ferdynand Foch wielokrotnie wspierał, zarówno w trakcie działań wojennych, jak i po ich zakończeniu, Polskę i jej interesy. Był zwolennikiem powstania armii polskiej we Francji, wspierał też odbudowę niepodległej Polski. Szczególnie wiele zawdzięczali mu Wielkopolanie. Kiedy bowiem w lutym 1919 roku Niemcy szykowali się do kontrofensywy, aby odbić zdobyte przez powstańców wielkopolskich tereny, Ferdynand Foch dopisał do lutowych warunków przedłużenia rozejmu z 11 listopada punkt zabraniający Niemcom podejmowania jakichkolwiek działań zaczepnych w Wielkopolsce pod sankcją zerwania zawieszania broni z Aliantami. Pozwoliło to, wraz z ustaleniami konferencji paryskiej i zapisami traktatu wersalskiego, na korzystny dla strony polskiej przebieg międzywojennej granicy z Niemcami. Wspierał też nasz kraj w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, był również gorącym zwolennikiem powojennego sojuszu polsko-francuskiego.
Uroczystości rozpoczęło złożenie wieńców przy sarkofagu Ferdynanda Focha znajdującym się w Palais des Invalides, miejscu będącym symbolem chwały oręża francuskiego. Nieprzypadkowo to w tym, wybudowanym na polecenie Ludwika XIV kompleksie budynków, znajduje się również Muzeum Armii Francuskiej i grób Napoleona Bonaparte. W uroczystości, poza wysokimi rangą reprezentantami francuskiej armii i władz cywilnych udział wzięli także m.in.: Ambasador RP Jan Emeryk Rościszewski, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Mieszko Pawlak, konsul Andrzej Szydło, attaché ds. wojskowych płk Artur Miśkiewicz i dyrektor GP MON Łukasz Kudlicki. Wśród uczestników był również naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu prof. UAM dr hab. Konrad Białecki oraz liczni reprezentanci polskich stowarzyszeń działających we Francji.
Kolejnym elementem obchodów była prowadzona przez hrabiego Jana Romana Potockiego sesja naukowa w Ambasadzie RP. W jej trakcie wykład na temat stosunków polsko-francuskich pod koniec I wojny światowej i tuż po jej zakończeniu wygłosił prof. dr hab. Marek Kornat z Polskiej Akademii Nauk. Następnym prelegentem był prof. UAM dr hab. Konrad Białecki. Zaprezentował on zebranym bogato inkrustowany zdjęciami wykład na temat podróży do Polski Ferdynanda Focha w dniach 2–12 maja 1923 r., w trakcie której odwiedził on m.in.: Dziedzice, Katowice, Częstochowę, Warszawę, Poznań, Toruń, Lwów i Kraków. Należy nadmienić, że to właśnie w trakcie tej podróży Ferdynand Foch otrzymał buławę Marszałka Polski, Order Wielki Virtuti Militari, a także szereg innych odznaczeń i wyróżnień. Wspomniana buława, wypożyczona ze zbiorów Museé de l`Armeé, była wyeksponowana na sali, gdzie odbywała się sesja. Wśród licznie zgromadzonej francuskiej publiczności znajdowali się m.in. potomkowie Marszałka Francji, Wielkiej Brytanii i Polski, reprezentanci francuskich sił zbrojnych i władz cywilnych.
W gmachu Ambasady RP została też zaprezentowana wystawa „En visite chez des amis reconnaissants. À l'occasion du centenaire du voyage de Ferdinand Foch à travers la Pologne” autorstwa prof. UAM dr. hab. Konrada Białeckiego. Spotkała się z bardzo dobrym przyjęciem, które zaowocowało propozycją jej ekspozycji w kilku innych miejscach na terenie Francji związanych z marszałkiem Ferdynandem Fochem.
24 listopada, w należącym do Stowarzyszenia Polskich Kombatantów i ich Rodzin Domu Kombatanta (zakupionemu w 1948 r. za pieniądze przekazane przez Polski Rząd Emigracyjny) przy ulicy Legendre 20 odbyły się uroczystości upamiętniające stulecie nadania stopnia Marszałka Polski Ferdynandowi Fochowi. Uczestniczyli w nich liczni przedstawiciele środowisk kombatanckich z ich prezesem, Damianem Polkotyckim oraz wieloletnim kapelanem Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu, ks. infułatem Stanisławem Jeżem, Polacy mieszkający we Francji od czasów emigracji po stanie wojennym, a także przedstawiciele polskich władz: Mieszko Pawlak (sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP), Łukasz Kudlicki (dyrektor Gabinetu Politycznego ministra obrony narodowej) oraz płk. Artur Miśkiewicz (attaché ds. wojskowych). Jednym z elementów obchodów była prezentacja przygotowanej przez OBBH w Poznaniu wystawy „Z wizytą u wdzięcznych przyjaciół. W stulecie podróży Ferdynanda Focha po Polsce” (dostępna w siedzibie SPK do 10 grudnia). Spotkała się ona z bardzo dużym zainteresowaniem, co zaowocowało pytaniami o możliwości jej zaprezentowania poza Paryżem. Natomiast w trakcie sesji popularnonaukowej poświęconej marszałkowi Fochowi naczelnik OBBH w Poznaniu, prof. UAM dr. hab. Konrad Białecki wygłosił wykład przybliżający podróż Ferdynanda Focha do Polski oraz kulisy nadania mu stopnia marszałka Polski.
Jednym z elementów obchodów było też złożenie wiązanek kwiatów przy Grobie Nieznanego Żołnierza pod Łukiem Tryumfalnym, którego, w imieniu polskich uczestników obchodów, dokonał ambasador RP we Francji Jan Emeryk Rościszewski.
Należy nadmienić, że w trakcie obchodów, w swoim oficjalnym wystąpieniu, reprezentująca paryskie koło SPK Maria Dembińska wielokrotnie dziękowała poznańskiemu oddziałowi IPN za współpracę przy organizacji obchodów, podkreślając znaczenie zarówno wkładu merytorycznego, jak i materialnego. Udana kooperacja stała się przesłanką do propozycji kontynuacji współpracy przy przyszłorocznych obchodach wydarzeń rocznicowych związanych z walkami polskich żołnierzy na ziemi francuskiej w 1944 roku.
W sobotę, 25 listopada, naczelnik OBBH IPN w Poznaniu prof. UAM dr hab. Konrad Białecki spotkał się z grupą młodzieży polonijnej uczącej się w Liceum Montaigne`a w Paryżu. W trakcie spotkania rozmawiano o znaczeniu postaci Ferdynanda Focha w relacjach polsko-francuskich oraz o XX-wiecznych kontaktach obu krajów.
