Nawigacja

Aktualności

Uroczystość odsłonięcia pomnika upamiętniającego ofiary egzekucji więźniów z obozu w Żabikowie – Łomnica, 24 stycznia 2024

24 stycznia 2024 r. miało miejsce uroczyste odsłonięcie zrewitalizowanego pomnika upamiętniającego ofiary Marszu Śmierci z obozu karno-śledczego w Żabikowie, zamordowane podczas egzekucji 24 stycznia 1945 r. w Łomnicy. Pomnik został wyremontowany z inicjatywy Stowarzyszenia Patriotyczny Zbąszyń ze środków pozyskanych z Fundacji Orlen. Nowa tablica memoratywna została sfinansowana przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu.

Pomnik upamiętnia tragiczne wydarzenia z 1945 r. związane z likwidacją obozu w Żabikowie. 20 stycznia, w związku ze zbliżającym się frontem wojennym, komendant obozu Alfred Dietze zarządził ewakuację. Więźniowie, którzy nie zginęli podczas likwidacji obozu, następnego dnia rozpoczęli Marsz Śmierci. Było to około 800 osób. 700 więźniów przewieziono koleją do Sachsenhausen. Miejscem docelowym miał być obóz pod Frankfurtem nad Odrą. Początkowo trasa prowadziła przez miejscowości Jeziorka, Buk, Opalenicę w stronę Nowego Tomyśla. 23 stycznia oddzieloną grupę więźniów odprowadzono do Łomnicy. Resztę więźniów skierowano w kierunku Trzciela. 24 stycznia w godzinach rannych więźniowie z Łomnicy ruszyli w dalszą drogę. Po przejściu około 2 km z kolumny odłączono 17 więźniów, których rozstrzelano w lesie. Ofiary zostały pochowane przez mieszkańców Łomnicy, którzy dotarli na miejsce po tym, jak usłyszeli strzały. Pozostałych mężczyzn z Marszu Śmierci ostatecznie skierowano do obozu Sachsenhausen, a kobiety do Ravensbrück. Z 800 osób marsz ukończyło około 200.

Uroczystość zorganizowaną przez Burmistrza Zbąszynia Tomasza Kurasińskiego i Stowarzyszenie Patriotyczny Zbąszyń swoją obecnością uświetnili m.in. były Wojewoda Wielkopolski Michał Zieliński i Starosta Nowotomyski Andrzej Wilkoński. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Wojciech Chałupka. Podczas uroczystości złożono również kwiaty i znicze na grobach więźniarki z marszu, której udało się zbiec, ale zmarła w wyniku wycieńczenia i mężczyzny, który zmarł podczas postoju w Łomnicy w noc poprzedzającą egzekucję. W sali wiejskiej w Łomnicy prelekcję na temat obozu karno-śledczego w Żabikowie wygłosił Pan Jacek Nawrocik, kustosz Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.

Tekst i zdjęcia: Ewa Liszkowska

do góry