Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/209823,Odsloniecie-glazu-upamietniajacego-st-strz-Edwarda-Grabowskiego-Lubstowek-12-lis.html
27.02.2026, 10:28

Odsłonięcie głazu upamiętniającego st. strz. Edwarda Grabowskiego – Lubstówek, 12 listopada 2024

12.11.2024

12 listopada 2024 r. w miejscowości Lubstówek odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika Edwarda Grabowskiego. Powstanie nowego miejsca pamięci stanowi inicjatywę Urzędu Miasta i Gminy Sompolno oraz strony społecznej. Wykonanie upamiętnienia zostało sfinansowane przez Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu.

Władze samorządowe reprezentowali Burmistrz Miasta Sompolno Waldemar Marciniak, Przewodniczący Rady Miejskiej w Sompolnie Karol Malinowski, Sekretarz Urzędu Miejskiego w Sompolnie Aneta Niestrawska i Skarbnik Gminy Sompolno Magdalena Podlasińska. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował Dyrektor IPN Oddział w Poznaniu prof. UAM dr hab. Rafał Reczek. Nabożeństwo i akt poświęcenia pomnika poprowadził proboszcz parafii pw. św. Mateusza Apostoła w Lubstówku ks. Piotr Przybylski wraz z ks. Dariuszem Lewandowskim z parafii pw. św. Andrzeja Apostoła w Mąkolnie i ks. Zbigniewem Barczem z parafii pw. Narodzenia NMP w Racięcicach. Uroczystość została zorganizowana przez Urząd Miasta i Gminy Sompolno oraz parafię pw. św. Mateusza Apostoła w Lubstówku.

st. strz. Edward Grabowski ( 1915-1944) urodził się 15 sierpnia 1915 r.  w Lubstówku jako syn Franciszka i Stefanii zd. Żabierek. W 1938 r. rozpoczął służbę wojskową w 69 pułku piechoty, który przed wojną stacjonował w Gnieźnie. Po złożeniu przysięgi 1 czerwca 1938 r. Grabowski został skierowany do Korpusu Ochrony Pogranicza w Nowych Trokach, który wszedł w skład 33 Dywizji Piechoty. Dywizja  w trakcie wojny obronnej 1939 r. weszła w skład grupy operacyjnej Narew. 19 września Grabowski został wzięty do niewoli sowieckiej w miejscowości Włodzimierz i trafił do obozu w Zaporożu. Do 1941 r. przebywał w obozach pracy przymusowej, pracując m.in. przy budowie linii kolejowej łączącej Kotłas z Workutą. 15 września 1941 r. Grabowski został wcielony do 13 pułku piechoty w składzie 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty. W sierpniu 1942 r. pułk rozpoczął ewakuację do Persji drogą morską, skąd 26 października 1942 r. został przeniesiony na Półwysep Apeniński, gdzie w ramach II Korpusu wziął udział w ofensywie wzgórza klasztornego na Monte Cassino. Edward Grabowski zginął w walkach 10 maja 1944 r. Jego szczątki spoczywają na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino. 6 sierpnia 1944 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych. 15 lutego 1946 r. odznaczony gwiazdą za wojnę 1939-1945 i Gwiazdą Italii.

Tekst: Ewa Liszkowska