Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/210213,Odsloniecie-tablicy-upamietniajacej-dzialacza-PSL-Piast-i-Stronnictwa-Ludowego-p.html
28.02.2026, 18:01

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej działacza PSL „Piast” i Stronnictwa Ludowego, posła na Sejm II RP Jana Noska – Brońsko, 17 listopada 2024

17.11.2024

W dniu 17 listopada 2024 r. naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Poznaniu uczestniczył w uroczystości złożenia kwiatów i odsłonięcia tablicy poświęconej prezesowi przedwojennego Zarządu Okręgowego PSL „Piast” w Poznaniu Janowi Noskowi, która odbyła się we wsi Brońsko. Organizatorem uroczystości był Urząd Miejski Śmigla, zaś inicjatorami upamiętnienia rodzina śp. Jana Noska i Zarząd Gminny PSL w Śmiglu. OBUWiM IPN w Poznaniu wykonało projekt upamiętnienia oraz sfinansowało wykonanie i montaż tablicy.

Jan Józef Nosek urodził się w 1880 r. we wsi Nowy Białcz w Wielkopolsce. Rolnik, działacz ludowy i samorządowy. W młodości pracował na gospodarstwie w powiecie śmigielskim. Wieloletni sołtys w rodzinnej wsi, a po 1918 r. członek Sejmiku Wojewódzkiego w Poznaniu oraz Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Zaangażował się w prace Powiatowej Rady Szkolnej w Śmiglu i Rady Głównej Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych. Współorganizator i członek powstałego w 1919 r. Zarządu Głównego Zjednoczenia Włościan. Dzięki jego zaangażowaniu doszło do włączenia ZW do struktur PSL „Piast” w 1920 r. Od grudnia 1920 r. członek PSL „Piast” i przedstawiciel organizacji wielkopolskiej do Zarządu Głównego PSL „Piast”. W latach 1921–1924 członek Rady Naczelnej PSL „Piast”. Od czerwca 1921 r. członek Zarządu Wojewódzkiego PSL „Piast”. W latach 1925–1927 wiceprezes, a następnie prezes Zarządu Okręgowego PSL „Piast” w Poznaniu. W latach 1928–1935 poseł na Sejm RP z ramienia PSL „Piast”. Do 1930 r. członek Zarządu Klubu Parlamentarnego PSL „Piast”. Był przeciwnikiem udziału PSL „Piast” w Centrolewie oraz koalicji ugrupowania zarówno z sanacją, jak i endecją. Propagował ścisłe współdziałanie stronnictw ludowych przy zachowaniu odrębności organizacyjnej. W marcu 1931 r. wybrany na sekretarza Prezydium Kongresu SL. W latach 1931–1938 prezes Zarządu Wojewódzkiego SL w Poznaniu, zaś w latach 1933–1939 członek Rady Naczelnej SL. Od 1936 r. z ramienia SL członek Rady Głównej Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych. W czasie okupacji niemieckiej, w dniu 15 listopada 1940 r., wraz z rodziną został przesiedlony do Generalnego Gubernatorstwa. Przebywał w obozie przesiedleńczym w Łodzi, gdzie zabrano mu bagaż osobisty. Wysiedlenia mieli dokonać cywile niemieccy ze wsi Kotusz. Po wojnie w 1945 r. został członkiem SL, a następnie PSL. Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1957 r. Zmarł w 1959 r.

Zdjęcia dzięki uprzejmości UM Śmigla.