English version
W czwartek 9 stycznia 2025 r. w Filii Sztuki Biblioteki Raczyńskich odbyła się promocja piątego numeru „Zeszytów Historycznych Solidarności Wielkopolskiej”, których wydawcą jest Zarząd Regionu Wielkopolska NSZZ „Solidarność” przy współpracy poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. W pięciu wydanych dotąd numerach „Zeszytów” uhonorowano i przypomniano, z imienia i nazwiska, setki do tej pory bezimiennych członków „Solidarności”, którzy aktywnie włączyli się w organizację Związku.
Licznie zgromadzonych gości powitali: w imieniu wydawcy „Zeszytów Historycznych Solidarności Wielkopolskiej” – Jarosław Lange, przewodniczący Zarządu Regionu Wielkopolska NSZZ „Solidarność”, a w imieniu współpracującego z „Zeszytami” oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu, jego dyrektor prof. UAM dr hab. Rafał Reczek.
Następnie prowadzący spotkanie redaktor naczelny Arkadiusz Małyszka omówił zawartość numeru, prezentując materiały z wszystkich działów. W trakcie prezentacji przekazywał głos autorom, którzy w kilku słowach przedstawiali swoje artykuły: Piotr Gołdyn opowiedział o sztandarach związkowych „S” w kontekście symboliki religijnej, Elżbieta Wojcieszyk przedstawiła działalność duszpasterstwa ludzi pracy i Rolników Indywidualnych dotyczącą województwa leszczyńskiego. Redaktor naczelny, w związku z nieobecnością Sławomira Magali, omówił jego artykuł, który przeplata informacje z okresu tworzenia „S” 1980-1981 z późniejszymi doświadczeniami naukowca wykładającego na zachodzie Europy. Wskazał również na ciekawy artykuł Przemysława Zwiernika, który opisał działalność organizacyjną i wydawniczą niezależnych organizacji rolniczych spod znaku „Solidarności” w latach 1980-1981.
W tym numerze zamieszczono też m.in. wspomnienia z lat 1980-1981: Henryka Tomczyka, jednego z organizatorów NSZZ „Solidarność” w poznańskim „Miastoprojekcie”, Edmunda Radziszewskiego, tworzącego Związek w szkole zawodowej w Przygodzicach oraz Jacka Kubiaka, przypominającego czasy, kiedy mieszkanie jego rodziców pełniło rolę pierwszego „biura” MKZ Poznań przy ul. Powstańczej. Poproszeni o zabranie głosu autorzy wspomnień zwrócili uwagę zebranym, jak ważne jest ich pisanie, ponieważ wspomnienia dają świadectwo o wydarzeniach, w których uczestniczyli, a jednocześnie poszerzają wiedzę innych o przeszłości.
W tym numerze rozpoczęto też drukowanie kroniki stanu wojennego napisanej przez anonimowego autora ze środowiska poznańskich dominikanów, opracowanej przez Mateusza Szłapkę z bydgoskiej delegatury IPN. Podczas spotkania został również omówiony artykuł Sławomira Kmiecika „Kiedy dowcip był bronią Polaków… Kawały polityczne jako barometr nastrojów i napięć społecznych w ostatnich dekadach PRL”, który nie jest tylko prostym przypomnieniem kawałów, ale także stanowi nieco głębszą refleksję związaną z ich rolą społeczną, kulturową, historyczną, ideową. Przy okazji zacytowano kilka wybranych dowcipów opowiadanych w ostatnich dekadach PRL.
W czasie promocji dwoje licealistów VI LO w Poznaniu czytało zamieszczone w tym numerze fragmenty listów pisanych przez wielkopolskich nastolatków do „Świata Młodych”. Zaprezentowane prace zostały wysłane na konkurs „Mój świat 80-81” ogłoszony przez redakcję 5 stycznia 1981 r.
Promocji towarzyszyła prezentacja ilustracji z omawianego numeru „Zeszytów”. Zainteresowani uczestnicy spotkania otrzymali egzemplarze piątego numeru „Zeszytów Historycznych Solidarności Wielkopolskiej”, którego okładkę zdobią grafiki Jana Sawki i Wojciecha Wołyńskiego.
Na zakończenie spotkania redakcja zwróciła się z apelem o współpracę do wszystkich, którzy mogą podzielić się wiedzą o przeszłości swojej organizacji zakładowej, mają informacje, dokumenty, wydawnictwa czy biuletyny dotyczące NSZZ „Solidarność” w latach 1980-1989.
Kontakt do redakcji:
Zarząd Regionu Wielkopolska NSZZ „Solidarność”
ul. Metalowa 7
60-118 Poznań
zeszyty@solidarnosc.poznan.pl
Tekst: dr hab. Elżbieta Wojcieszyk i Arkadiusz Małyszka