Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

10 stycznia 2025 r. w Miałach odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej 80 mieszkańców Miałów, Mężyka i Białej, Powstańców Wielkopolskich, walczących w szeregach ochotniczych oddziałów powstańczych, Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego w latach 1918-1919.

Rok wcześniej powstała pierwsza część upamiętnienia, wspominająca mieszkańców Miałów, Mężyka i Białej, którzy przyłączyli się do patriotycznego zrywu i wywalczyli wolność swoich „małych ojczyzn”. Współfinansowana przez Instytut Pamięci Narodowej nowa tablica wymienia z nazwiska ponad 80 mieszkańców, Powstańców Wielkopolskich, walczących w szeregach ochotniczych oddziałów powstańczych, Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego w latach 1918-1919.

Uroczystości i upamiętnienie powstało dzięki kooperacji trzech podmiotów: Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu reprezentowanego przez dyrektora prof. UAM dr. hab. Rafała Reczka, mialskiego koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 na czele z prezesem dr. hab. Arkadiuszem Słabigiem oraz Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich w Miałach kierowanej przez dyrektor Joannę Ignaszak.

Słowa „Nie należy dłużej czekać!” ponad 100 lat temu oznaczały, że wreszcie nadszedł długo wyczekiwany moment rozpoczęcia walk z Niemcami. Powstanie Wielkopolskie szybko ogarniało kolejne miasta, miasteczka i wsie, a Polacy spragnieni wolności, tłumnie rzucili się do udziału w walkach. Na zachodnich rubieżach walk powstańczych, mając za dewizę zdanie, że „bez czynu, bez walki, bez ofiar z krwi się nie obędzie, że tyle tylko można uzyskać, ile się samym sobie wywalczy”, działania insurekcyjne podjęli mieszkańcy Miałów, Mężyka i Białej.

Dziś po ponad wieku od tych wydarzeń, pamiętając o ich zwycięstwie, które spowodowało, że ziemia wieleńska została wyrwana spod panowania pruskiego, dbamy także o przekazywanie wartości, takich jak umiłowanie ojczyzny czy gotowość do walki. W małej społeczności tradycje powstańcze są wciąż żywe – świadczy o tym nie tylko doskonała organizacja powyższej uroczystości, ale także to, że mieszkańcy kilkanaście dni wcześniej gromadnie wzięli udział w obchodach Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

Anna Hekert, Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN