Poznaniacy uczcili dziś pamięć żołnierzy plutonu lotnego Wielkopolskiego Kierownictwa Związku Odwetu, który w nocy z 20 na 21 lutego 1942 roku podpalił niemieckie składy wojskowe nad Wartą. W tym roku mija 71. rocznica Akcji Bollwerk, największego i najbardziej spektakularnego ataku ruchu oporu w Wielkopolsce w czasie II wojny światowej.
Obchody rocznicy w Poznaniu zainaugurowała o godzinie 10.00 akademia patriotyczno-artystyczna w Szkole Podstawowej nr 40 przy ul. Garbary 82. W uroczystości, w imieniu organizatorów, udział wzięli: z-ca Prezydenta Miasta Poznania, Dariusz Jaworski, dyrektor Biura Wojewody Andrzej Plesiński, płk Jan Górski, Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK Okręg Wielkopolska, Zenon Wechmann, Prezes Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego Oddział Wielkopolska w imieniu Wojewódzkiej Rady Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz dyrektor Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 40 im. Mieszka I w Poznaniu Ewa Frąckowiak. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu reprezentował dyrektor Oddziału, dr Rafał Reczek.
Aleksandra Pietrowicz z poznańskiego IPN wygłosiła wykład „Wielkopolskie Kierownictwo Związku Odwetu i akcja Bollwerk”.
Wiceprezydent Poznania Dariusz Jaworski powiedział, że miasto we współpracy z poznańskim Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej zwróci się do dyrekcji poznańskich placówek oświatowych z prośbą o wprowadzenie do programu nauczania szerszej informacji o wydarzeniach z 1942 r. podczas lekcji historii, wiedzy o społeczeństwie lub godzin wychowawczych. Poznański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej realizując misję edukacyjną, wynikającą z celów ustawowych IPN, ze swej strony oferuje pomoc w przeprowadzeniu w szkołach nieodpłatnych wykładów i prelekcji poświęconych akcji Bollwerk, mających uchronić od zapomnienia ten czyn zbrojny Wielkopolan z 1942 r. Materiały edukacyjne poświęcone Akcji Bollwerk, przygotowane przez poznański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, które można wykorzystać podczas zajęć edukacyjnych w szkołach, dostępne są również na miejskiej stronie internetowej www.poznan.pl, skąd możliwe jest bezpłatne ich pobranie.
Po akademii artystycznej w wykonaniu wychowanków SP nr 40 uczestnicy obchodów oraz poczty sztandarowe przemaszerowali ul. Estkowskiego pod pomnik „Bollwerku" (vis-a-vis Wyższej Szkoły Logistyki), gdzie złożono kwiaty i zapalono znicze.
Idea upamiętnienia i rozpowszechnienia wśród młodego pokolenia poznaniaków Akcji Bollwerk jest nie tylko życzeniem środowiska kombatantów Armii Krajowej, ale także naszym zobowiązaniem wobec pokolenia II wojny światowej.
Wydział Oświaty UM zorganizował na terenie poznańskich szkół konkurs plastyczny na projekt plakatu poświęconego rocznicy Akcji Bollwerk.
Organizatorzy tegorocznych obchodów Akcji Bollwerk: Prezydent Miasta Poznania, Zarząd Okręgu Wielkopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Środowisko Pałac oraz Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 40 im. Mieszka I w Poznaniu przy wsparciu merytorycznym Instytutu Pamięci Narodowej Oddziału w Poznaniu.
***
Brawurowa akcja Bollwerk była najgłośniejszym atakiem konspiratorów na niemieckich okupantów w Wielkopolsce. Była to największa akcja dywersyjno-sabotażowa polskiego państwa podziemnego w Poznaniu. 71 lat temu, w nocy z 20 na 21 lutego 1942 r., dwunastoosobowy oddział żołnierzy plutonu lotnego Wielkopolskiego Kierownictwa Związku Odwetu ZWZ-AK pod dowództwem st. sierż. Michała Garczyka „Kuby” podpalił niemieckie magazyny żywności, broni i umundurowania znajdujące się w porcie nad Wartą. Akcja została przeprowadzona w sposób brawurowy: skonstruowano m.in. urządzenie, które spowodowało zwarcie instalacji elektrycznej i pożar w jednym z magazynów. W wyniku tej udanej akcji armia niemiecka poniosła ogromne straty – magazyny były bardzo zasobne, spłonęło zaopatrzenie dla wojska niezbędne na froncie wschodnim w czasie rosyjskiej zimy: narty, buty, ciepła odzież pochodzące ze zbiórki prowadzonej niemal w całej Rzeszy o szacunkowej wartości 1,5 mln ówczesnych marek. „Bollwerk” znacząco przyczynił się do opóźnień w zaopatrzeniu wojsk niemieckich na wschodnim froncie w najbardziej dla nich newralgicznym okresie. Dywersanci nie pozostawili po sobie śladu – wszystko wyglądało na to, że pożar spowodowało zwarcie instalacji elektrycznej. Mimo to poznańskie Gestapo podjęło śledztwo, które doprowadziło do ujęcia niemal wszystkich wykonawców akcji. W wyniku brutalnych przesłuchań niektórzy członkowie grupy dywersyjnej stracili życie. Ci, którzy przeżyli śledztwo zostali straceni w więzieniu przy ul. Młyńskiej bądź zamordowani w niemieckich obozach koncentracyjnych. W Poznaniu szczególnie trudno było prowadzić konspirację, dlatego odwaga tych ludzi była nie do przecenienia. Tymczasem akcja ta jest mniej znana od wielu zdecydowanie mniejszych, podobnych wydarzeń w trakcie wojny.
W 1982 r. mieszkańcy Poznania ufundowali tablicę przy ul. Estkowskiego, tuż przy porcie rzecznym, upamiętniającą to wydarzenie. Od tego czasu, co roku odbywają się pod nią uroczystości upamiętniające akcję i tych, którzy ją zorganizowali i przypłacili ją życiem. Napis na nim głosi: „Na rozkaz gen. Władysława Sikorskiego, w dniu 21 lutego 1942 oddział dywersji bojowej Związku Odwetu „Kuba", w brawurowej akcji „"Bollwerk", dokonał spalenia obiektów magazynów portu rzecznego, zadając okupantowi dotkliwe straty. W odwecie za tę akcję hitlerowcy stracili w Poznaniu i w Warszawie szereg poznaniaków, żołnierzy Armii Krajowej". Na pomniku widnieją nazwiska wszystkich uczestników akcji.
Więcej o Akcji Bollwerk www.poznan.pl