Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/21624,Zamordowani-bohaterowie-odzyskuja-nazwiska-Na-temat-poszukiwan-nieznanych-miejsc.html
02.04.2026, 17:36

„Zamordowani bohaterowie odzyskują nazwiska”. Na temat poszukiwań nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego lat 1944-1956 w Klubie Historycznym im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” – Poznań, 16 września 2013

16.09.2013

W ramach spotkań Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota" Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu we współpracy ze Stowarzyszeniem „Scena Kultury" zorganizował spotkanie poświęcone projektowi naukowo-badawczemu „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego w latach 1944-1956". Projekt  realizowany jest przez Instytut Pamięci Narodowej, Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Ministerstwo Sprawiedliwości przy współpracy Instytutu Ekspertyz Sądowych. Spotkanie odbyło się 16 września 2013 r. w „Scenie na Piętrze" przy ul. Masztalarskiej 8 w Poznaniu.

Program:

  • pokaz filmu dokumentalnego „Kwatera Ł" z udziałem reżysera i producenta Arkadiusza Gołębiewskiego
  • wykład prof. Krzysztofa Szwagrzyka, koordynatora prac ekshumacyjnych na Łączce, pt. „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego w latach 1944-1956"
  • koncert Tadeusza Polkowskiego „Tadka" – historia w rytmie hip-hopu

W spotkaniu udział wzięła Anna Tasiemska, wnuczka zidentyfikowanego w wyniku prac ekshumacyjnych i identyfikacyjnych prowadzonych w kwaterze „Ł" Władysława Borowca. Po filmie i wykładzie odbyła się dyskusja z udziałem prof. Krzysztofa Szwagrzyka – pełnomocnika IPN ds. ekshumacji oraz Arkadiusza Gołębiewskiego reżysera i twórcy filmu.

***

Film Arkadiusza Gołębiewskiego „Kwatera Ł" opowiada o pracach ekshumacyjnych, prowadzonych przez grupę młodych naukowców (archeologów, antropologów)  pod okiem prof. Krzysztofa Szwagrzyka na tzw. Łączce na cmentarzu Powązkowskim, gdzie chowano bezimiennie polskich bohaterów wojennych, walczących z reżimem komunistycznym i przez ten reżim pomordowanych. Producent filmu „Kwatera Ł", Arkadiusz Gołębiewski, spędził na Łączce 13 dni w sierpniu 2012 r. W tym obrazie jest wszystko – emocje, cierpienie rodzin, zbrodnie komunistyczne. Młodzi ludzie odszukujący kolejne ciała, odkopujący kolejne szczątki mówią o emocjach, mówią, jak przemawiają do nich doły ekshumacyjne, jak przemawia do nich historia. 

***

Tadeusz Polkowski „Tadek", polski raper, rocznik '82. Brał udział w koncertach o tematyce patriotycznej, m.in w hołdzie żołnierzom wyklętym; jest organizatorem akcji „Rodacy Bohaterom", której celem jest pomoc rodzinom polskich kombatantów zamieszkałych na Kresach poza granicami Polski. Był jednym z inicjatorów koncertu w hołdzie rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu, który odbył się 24 maja 2013 w Krakowie. Wraz z oddziałem krakowskim Instytutu Pamięci Narodowej i Centrum Kultury „Rotunda" zorganizował 8 czerwca 2013 w Krakowie koncert pt. „Tajne komplety", który stanowił połączenie muzyki hip-hopowej i treści z zakresu historii Polski (wystąpili także Sokół, Pih, Juras, Hemp Gru, Kajman, Lukasyno).

***

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w kwaterze „Ł", od lipca 2012 roku prowadzone są prace ekshumacyjne i identyfikacyjne ofiar terroru komunistycznego. Na terenie kwatery na tzw. Łączce w latach 1948–1956  pochowano kilkaset osób zamordowanych przez UB. Wśród poszukiwanych są bohaterowie Polskiego Państwa Podziemnego, powstańcy warszawscy i żołnierze powojennego podziemia niepodległościowego. Identyfikacja ofiar terroru komunistycznego jest możliwa dzięki badaniom DNA. W ciągu 11 miesięcy badań zidentyfikowano 16 zamordowanych, materiał genetyczny pobrano od 300 spokrewnionych z nimi osób, udało się stworzyć 100 profili DNA. Materiał genetyczny pobierany był również od zmarłych. Prace te prowadzone są w ramach Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów, powstałej w efekcie umowy między IPN a Pomorskim Uniwersytetem Medycznym, zawartej we wrześniu 2012 roku.

Partnerzy projektu:

Scena_KulturyBank_Zachodni_WBK_S_A_