Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/21751,Narodowy-Dzien-Pamieci-Zolnierzy-Wykletych-Poznan-1-marca-2014.html
02.04.2026, 05:45

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – Poznań, 1 marca 2014

01.03.2014

Ponieważ żyli prawem wilka 
Historia o nich głucho milczy.

Zbigniew Herbert  „Wilki"

Historia Żołnierzy Wyklętych, po wielu latach zakłamania, przebija się wreszcie do świadomości Polaków.

Od lat nazywani są mało pochlebnym, pełnym goryczy i złej sławy mianem Żołnierze Wyklęci. Komunistyczna propaganda chciała historię ich losów zepchnąć w obszar narodowej niepamięci. Za trud heroicznej walki o niezawisłą Rzeczpospolitą spotkały ich wieloletnie prześladowania, tortury w ubeckich katowniach, w końcu śmierć. Ich ciała grzebano w bezimiennych mogiłach. Jednak pamięć o nich przetrwała, w panteonie bohaterów narodowych są: płk Łukasz Ciepliński, kpt. Lech Neyman, rtm. Witold Pilecki, ppłk Stanisław Kasznica.

Jeszcze kilka lat temu niewielu miało świadomość istnienia tak silnego podziemia antykomunistycznego. Dzisiaj, dzięki  inicjatywie śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, na mocy ustawy przyjętej 3 lutego 2011 roku przez Sejm RP1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Ideą tego państwowego święta jest odkłamywanie polskiej historii po 1944 roku, uświadamianie Polakom prawdy o roli, jaką ci niepokorni żołnierze odegrali w naszej powojennej historii. Przywracanie pamięci i godności żołnierzom wyklętym jest celem prac ekshumacyjnych w ramach ogólnopolskiego projektu „Poszukiwania miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego 1944–56", realizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej przy współpracy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i Ministerstwa Sprawiedliwości.

Jak co roku, święto Żołnierzy Wyklętych ma w Wielkopolsce wymiar edukacyjny, głównie za sprawą inicjatyw przygotowanych przez poznański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej. W realizacji projektu „1 marca"  zależy nam szczególnie na przyciągnięciu uwagi młodych, tym bardziej, że coraz częściej obserwujemy zjawisko ogromnego zainteresowania młodzieży tą mniej znaną historią Polski.

Społeczny Komitet Upamiętnienia Żołnierzy Wyklętych w Poznaniu
we współpracy z
 Urzędem Miasta Poznania
oraz
Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu

zapraszają do udziału w uroczystych obchodach

Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Poznaniu

sobota, 1 marca 2014 r. w Poznaniu  

Program obchodów:

  • 10.00 msza święta w kościele p.w. Najświętszego Zbawiciela, ul. Fredry 11
  • 11.00 marsz pamięci ulicami: Fredry, Gwarna, św. Marcin, al. Niepodległości
  • 12.00 główne uroczystości przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii       Krajowej, skrzyżowanie al. Niepodległości i ul. Wieniawskiego
    - przemówienia okolicznościowe
    - zapalenie zniczy oraz złożenie kwiatów
    - założenie biało-czerwonych wstęg na drzewie – symbolu Żołnierzy Wyklętych               przy pomniku  PPP i AK

Do udziału w uroczystościach zapraszamy poczty sztandarowe.

Po uroczystości pod pomnikiem Instytut Pamięci Narodowej zaprasza wszystkich miłośników historii do studyjnego kina Rialto (ul. Dąbrowskiego 38) na retrospektywę festiwalu filmów dokumentalnych Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci 1944–1989. WSTĘP WOLNY! SOBOTA – NIEDZIELA 1–2 MARCA  

Zadbajmy razem o to, by pamięć o bohaterach polskiego podziemia przetrwała i była przekazywana kolejnym pokoleniom.  

Zapraszamy!   

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" został ustanowiony w 2011 r. przez parlament „w hołdzie żołnierzom wyklętym – bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu". Data Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, 1 marca, upamiętnia rocznicę wykonania wyroku śmierci przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa na siedmiu osobach z kierownictwa IV Komendy Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość". 1 marca 1951 r. w więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie zastrzeleni zostali: ppłk Łukasz Ciepliński, mjr Adam Lazarowicz, por. Józef Rzepka, kpt. Franciszek Błażej, por. Józef Batory, Karol Chmiel i mjr Mieczysław Kawalec. Uchwalenie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych jest formą uczczenia ich walki i ofiary, ale także bólu i cierpienia, jakich doznawali przez wszystkie lata PRL i ciszy po 1989 roku.