English version
„My z niego wszyscy" – pod takim hasłem w piątek, 26 września 2014 roku, odbyły się uroczyste obchody 75. rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego. W wypełnionej po brzegi sali widowiskowej Nowotomyskiego Ośrodka Kultury zasiedli przedstawiciele władz samorządowych i instytucji, kombatanci, zaproszeni goście oraz delegacje nauczycieli i uczniów ze szkół z powiatu nowotomyskiego.
Jak podkreśliła witająca przybyłych Elżbieta Helwing, dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych i Licealnych im. dr. Kazimierza Hołogi, struktury Polskiego Państwa Podziemnego, których tworzenie rozpoczęto 27 września 1939 r., były fenomenem na skalę światową. Ich dziełem było nie tylko podjęcie otwartej walki z okupantem w ramach akcji „Burza", ale także stworzenie siły moralnej i tradycji niepodległościowej, pozwalających później przetrwać trudny czas komunistycznej dyktatury. Odpowiadając na apel Instytutu Pamięci Narodowej, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz władz oświatowych, społeczność naszego powiatu i gminy postanowiła przypomnieć i uczcić wielkie dzieło naszych rodaków w czasie II wojny światowej.
Swoistą klamrą kompozycyjną obchodów były, przedstawione przez uczniów, dwa obrazy z przeszłości: scena zaprzysiężenia żołnierza wstępującego w szeregi Armii Krajowej oraz ostatni rozkaz generała Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka", w którym zwalnia on żołnierzy z przysięgi i rozwiązuje szeregi AK.
W wielkim skupieniu wszyscy zgromadzeni obejrzeli zainscenizowaną lekcję historii poświęconą Polskiemu Państwu Podziemnemu. W rolę profesora wcielił się doskonale znany w naszym środowisku historyk - dr Zdzisław Kościański. W niezwykle interesujący, barwny sposób opowiadał o wyjątkowości Państwa Podziemnego. Przedstawił strukturę tej organizacji i jej największych bohaterów, odpowiadał na pytania młodzieży. Bardzo zajmujący był ostatni fragment jego wystąpienia, poświęcony funkcjonowaniu podziemia na terenach naszego powiatu. Podczas „lekcji" głos zabrał także Paweł Kochański z poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.
Zaproszenie do udziału w uroczystościach przyjęli członkowie Stowarzyszenia Miłośników Historii Wojskowości przy Lubuskim Muzeum Wojskowym w Drzonowie. Zaprezentowali umundurowanie i broń z czasów drugiej wojny światowej (w większości autentyczne) – z ogromną pasją opowiadał o eksponatach prezes Stowarzyszenia Maciej Myczka.
Podczas obchodów nie mogło zabraknąć wzruszających piosenek z czasów wojny i okupacji. Wykonali je członkowie Zespołu Pieśni i Tańca „Polanie" z Zespołu Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego w Trzciance. Do śpiewu włączyła się cała widownia, której pomagały wyświetlane na ekranie teksty utworów.
Po uczczeniu ofiar II wojny minutą ciszy, grupa harcerzy z gimnazjum im. Feliksa Szołdrskiego udała się na miejsca pamięci narodowej znajdujące się w Nowym Tomyślu, aby złożyć tam wiązanki kwiatów – wyraz naszego hołdu.
Ponadto został ogłoszony konkurs wiedzy historycznej „II wojna światowa w moich oczach". Skierowany jest on do uczniów szkól gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych powiatu nowotomyskiego. Organizatorami konkursu są: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski w Nowym Tomyślu oraz Zespól Szkół Zawodowych i Licealnych im. dr. Kazimierza Hołogi.
Folklor to swoiste sedno polskości, dlatego na zakończenie na scenie ponownie pojawili się członkowie Zespołu Pieśni i Tańca „Polanie", którzy wykonali wiązankę przyśpiewek i tańców ludowych.
Moralnym obowiązkiem wolnego społeczeństwa jest kultywowani pamięci o Polskim Państwie Podziemnym, o jego dziedzictwie i ideałach, które ziściły się w wolnej, demokratycznej Polsce.
Twórcami uroczystości byli: Wydział Edukacji i Rozwoju Starostwa Powiatowego, Wydział Rozwoju i Promocji Urzędu Miejskiego w Nowym Tomyślu, Wydział Organizacyjny i Spraw Obywatelskich, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu, Stowarzyszenie Miłośników Historii Wojskowości przy Lubuskim Muzeum Wojskowym, Zespół Szkół Zawodowych i Licealnych im. dr. Kazimierza Hołogi w Nowym Tomyślu, Zespół Szkół Rolniczego Centrum Kształcenia Ustawicznego w Trzciance, harcerze z nowotomyskiego gimnazjum, Nowotomyski Ośrodek Kultury. Autorami scenariusza, odpowiedzialnymi także za próby uroczystości, byli nauczyciele Zespołu Szkół Zawodowych i Licealnych: Jolanta Adamczewska, Małgorzata Dzieżyc i dr Zdzisław Kościański.
Foto: Marzena Matusiak, Zdzisław Kościański