English versionPolskie Towarzystwo Ziemiańskie Oddział Wielkopolski i Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu zapraszają 12 listopada 2014, o godz. 18.00, na pokaz filmu „Zagłada ziemiaństwa polskiego" w kinie Rialto przy ul. Dąbrowskiego 38 w Poznaniu. Projekcja filmowa zostanie poprzedzona komentarzem historycznym w wykonaniu dr Agnieszki Łuczak, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Poznaniu.
Wstęp wolny. Zapraszamy.
Realizacja filmu „Zagłada ziemiaństwa polskiego", sfinansowanego z prywatnych środków polskiego emigranta wywodzącego się z przedwojennej klasy ziemiańskiej, zbiegła się z 70. rocznicą upamiętnienia zbrodni na historycznych polskich elitach, tj. wprowadzeniu w 1944 roku stalinowskiego dekretu PKWN o tzw. reformie rolnej. Dokument filmowy ukazuje, w syntetyczny sposób, zarówno proces niszczenia państwa polskiego w czasach II wojny oraz PRL, jak i zapaść III RP po zapoczątkowanej w 1989 roku transformacji ustrojowej. Adresatem przekazu jest głównie młody widz, dla którego nie powinno być tajemnicą, dlaczego po rozbiorze Polski przez Hitlera i Stalina w roku 1939 ziemiaństwo na zachodzie kraju i kresach wschodnich zostało skazane na zagładę, i dlaczego po roku 1944 zagłada ziemiaństwa była kontynuowana we wszystkich częściach kraju – stanowiło ono bowiem przeszkodę w podporządkowaniu Narodu wrogim mocarstwom i obcej ideologii.
Zamysłem autorów filmu jest uświadomienie współczesnemu widzowi, jak bezwzględny był to proces zagłady, wpleciony w losy dziesiątek tysięcy polskich rodzin począwszy od 1939 roku, kiedy to do zaplanowanego niszczenia historycznych polskich elit przystąpili zarówno okupanci niemieccy, jak i sowieccy, oraz jaką szczególną rolę w niszczeniu polskiego ziemiaństwa odegrał Stalin wraz z komunistami. Ponad 350 000 osób zostało pozbawionych dachu nad głową i środków do życia, zagarniętych zostało 17 000 majątków ziemskich, z tego na terenach w powojennych granicach Polski 11 500, obejmujących 4,5 mln hektarów. Na kresach wschodnich, poza obecnymi granicami Polski, pozostało około 5 500 majątków obejmujących 2 mln hektarów.
W filmie nawiązuje się do genezy klasy ziemiańskiej, której korzenie sięgają czasów średniowiecza, w których panujący władca nadawał ziemię swoim poddanym w zamian za służbę rycerską lub publiczną. Nim ukształtowały się inne warstwy społeczne, przez wiele wieków ziemiaństwo stanowiło ostoję naszej państwowości i kultury, a podczas zaborów pielęgnowało ideę walki o niepodległość i pracy organicznej, przy czym należy zauważyć, że nie każdy właściciel ziemski miał zawsze herbowe pochodzenie. W okresie międzywojennym ziemiaństwo, choć stosunkowo nieliczne w porównaniu z innymi warstwami społecznymi, dzięki swemu zakorzenieniu w historii było pewnego rodzaju symbolem polskiego trwania w tej historii. Było też symbolem wierności tradycyjnym wartościom stanowiącym o naszej tożsamości. System komunistyczny, budując światowe imperium, bezwzględnie niszczył na opanowanym terenie wszystko, co odbiegało od komunistycznego modelu. Ziemiaństwo polskie, rozporządzające znacznym potencjałem materialnym i intelektualnym, tradycyjnie związane z chrześcijaństwem, zakorzenione w historii i kulturze narodowej, którą w ciągu wieków tworzyło, oddane przez cały czas idei niepodległości, nie mieściło się w tym modelu i miało zostać zniszczone wraz ze swoim dorobkiem materialnym i duchowym pod pozorem tzw. reformy rolnej. Likwidację ziemiaństwa, którego prawdziwy wizerunek był permanentnie przez lata zakłamywany, można porównać ze zbrodniczą likwidacją cywilnych władz Polskiego Państwa Podziemnego oraz jego sił zbrojnych, a szczególnie Armii Krajowej. Zbrodnia na ziemiaństwie jest więc kolejną, dotychczas przemilczaną, zbrodnią dokonaną na polskim Narodzie.