Ponieważ żyli prawem wilka
Historia o nich głucho milczy.
Zbigniew
Herbert „Wilki”
Historia niezłomnych żołnierzy podziemia niepodległościowego po wielu latach zakłamania przebija się wreszcie do świadomości Polaków. Sprzyja temu, obchodzony 1 marca, Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, ustanowiony w 2011 roku przez parlament „w hołdzie żołnierzom wyklętym – bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu”.
Instytut Pamięci Narodowej co roku bardzo aktywnie włącza się w obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.
W tym roku główne uroczystości w Poznaniu rozpoczęły się Mszą św. o godz. 11.30 w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela, przy ul. Fredry 11. O godzinie 12.30 spod świątyni wyruszył Marsz Pamięci ulicami: Fredry, Gwarna, Św. Marcin, al. Niepodległości – do pomnika Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Tam, jak co roku, weterani i harcerze założyli biało-czerwone wstęgi na drzewie – symbolu Żołnierzy Wyklętych przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego.
Jeszcze przed mszą o godz. 9.00 rozpoczął się na Cytadeli bieg „Tropem Wilczym – Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych”, nad którym honorowy patronat objął Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Łukasz Kamiński. Uczestnicy pokonali dystans 1963 metrów. Po biegu głównym odbyły się mniejsze biegi dla dzieci w czterech kategoriach wiekowych.
O godzinie 15.00 w sali Śniadeckich, II piętro, Collegium Maius, ul. Fredry 10, odbyła się uroczystość wręczenia nagród dla uczestników I etapu IV edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”. Patronat nad tym konkursem objął Instytut Pamięci Narodowej.
Od godziny 15.00 na placu Wolności stanęły „Namioty Wyklętych”. Jest to ogólnopolski projekt Stowarzyszenia Studenci dla RP, dotychczas z sukcesem realizowany w innych polskich miastach. W wojskowych namiotach prezentowano historię żołnierzy niezłomnych, kombatanci – ostatni żyjący członkowie niepodległościowego podziemia dzielili się wspomnieniami, historycy z IPN udzielali informacji nie tylko na temat okoliczności i warunków działania żołnierzy antykomunistycznego podziemia, ale również wyjaśniali problem ich pochówków w okresie terroru komunistycznego w Polsce w latach 1944–1956. Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się wydawnictwa IPN prezentujące dzieje podziemnych struktur, heroiczne czyny i postawy niepokornych bohaterów antykomunistycznego podziemia, rozdawano też publikację „Dla Niepodległej”, popularyzującą wiedzę o żołnierzach podziemia niepodległościowego w Wielkopolsce. Zaprezentowano też projekt pomnika „Żołnierzom Wyklętym – Rodacy”.
6 marca poznański oddział IPN włączył się w miejskie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Kwilczu. W Kwileckm Centrum Kultury w Kwilczu – miejscu urodzin płk. Łukasza Cieplińskiego prezentowana była wystawa fotografii Piotra Życieńskiego „Milcząc, wołają”. Wystawa jest fotograficznym zapisem poszukiwań szczątków ofiar systemu komunistycznego, prowadzonych w kwaterze „Ł” na warszawskich Powązkach w latach 2012–2013 przez Instytut Pamięci Narodowej w ramach projektu badawczego „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944–1956”. Na wystawie przedstawiono kilkadziesiąt zdjęć, które prezentują różne okresy ekshumacji szczątków ofiar systemu komunistycznego, prowadzonych na tzw. Łączce.
Także 6 marca, w Gimnazjum nr 1 w Zielonej Górze, otwarta została wystawa „Zaplute karły reakcji”. Wystawa przedstawia w pigułce wiele aspektów dziejów podziemia niepodległościowego w latach 1944–1956, od jego dramatycznego początku, związanego jeszcze z okresem wyzwalania spod okupacji niemieckiej, po nierówną walkę z narzuconym ze wschodu reżimem.
Ponadto w wielu ośrodkach oświatowych w Wielkopolsce (m.in. w Koźminie, w Kaczkach Średnich, w Turku, w Poznaniu i w Czapurach) odbyły się wykłady i prelekcje historyków z poznańskiego oddziału IPN, przybliżające sylwetki oraz działalność bohaterskich żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego w latach 1944–1956.