11 września 2025 r. na cmentarzu parafialnym w Skórzewie odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy informacyjnej Genocidium Atrox, przybliżającej tematykę antypolskiej czystki etnicznej w czasie II wojny światowej, przeprowadzonej świadomie i planowo przez nacjonalistów ukraińskich na bezbronnej ludności polskiej, mającej charakter ludobójstwa. Objęła ona Wołyń, województwo lwowskie, tarnopolskie i stanisławowskie – czyli Galicję Wschodnią, a nawet część województw graniczących z Wołyniem: Lubelszczyznę i Polesie. Wykonanie i montaż tablicy sfinansował Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu.
Organizatorzy uroczystości, rodowici kresowianie – państwo Jan i Krystyna Winiarz – zainicjowali powstanie przy tablicy cenotafu, symbolicznego grobowca upamiętniającego ofiary zbrodni wołyńskiej, które do dziś nie doczekały się ekshumacji, identyfikacji i finalnie godnego pochówku: „Z grobów, których nie ma, proszą o modlitwę”. Tablicę odsłonili wspólnie naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Poznaniu Wojciech Chałupka i Pani Krystyna Winiarz. Złożono również wiązanki kwiatów i znicze przy cenotafie. Modlitwę w intencji polskich ofiar zbrodni wołyńskiej odmówił paulin o. Paweł z parafii pw. św. Marcina i Wincentego w Skórzewie. W odsłonięciu uczestniczyli również przedstawiciele Akcji Katolickiej oraz rodzin ofiar.
Po uroczystości na cmentarzu, wierni uczestniczyli w comiesięcznej mszy św. w intencji Ojczyzny. Następnie w sali parafialnej dr Tomasz Ceglarz wygłosił krótką prelekcję na temat genezy oraz przebiegu zbrodni wołyńskiej, która stanowiła rodzaj wprowadzenia do dyskusji zgromadzonych uczestników na temat trudnych aspektów w historii Polski i Ukrainy. Nie zabrakło w trakcie spotkania poruszających relacji i wspomnień dzieci ofiar, nierzadko świadków ludobójstwa na Wołyniu, którym udało się przetrwać piekło pożogi zbrodni ukraińskich, a następnie rozpocząć nowe życie w granicach powojennej Polski.
Tekst: dr Tomasz Ceglarz