Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

W poniedziałek 13 października 2025 r. w Lasach Palędzia i Dąbrówki (Lasy Palędzko-Zakrzewskie) odbył się VII Marsz Pamięci. Jego celem było upamiętnienie Wielkopolan zamordowanych w tych lasach przez Niemców w latach 1939-1942. Śmierć z rąk oprawców – funkcjonariuszy Einsatzgruppe VI i poznańskiego gestapo – ponieśli wówczas wybitni obywatele II Rzeczypospolitej, w dużej części więźniowie Fortu VII w Poznaniu. Skala tej niemieckiej zbrodni jest olbrzymia. W powojennym śledztwie prokuratorskim ustalono, że w tych lasach mogło zginąć od 4500 do nawet kilkunastu tysięcy Polaków.

Uczestnicy marszu odwiedzili Kwaterę Studentów Uczelni Poznańskich oraz Kwaterę Siedmiu Grobów. W latach 2022-2023 dzięki współpracy IPN w Poznaniu oraz władz Gminy Dopiewo udało się ustawić w tych miejscach tablice informacyjne oraz stworzyć Nowy Szlak Pamięci Narodowej, obejmujący również dwa inne Miejsca Pamięci znajdujące się w tych lasach: Kwaterę Duchownych oraz Kwaterę Zapomnianą.

Uroczystości rozpoczęły się przy pomniku w Kwaterze Studentów Uczelni Poznańskich, gdzie przybyłych uczestników przywitała Zofia Dobrowolska, inicjatorka Marszy Pamięci. W tej części głos zabrał również prof. Lechosław Dworak, który przybliżył zgromadzonym historię powstania tego pomnika. Następnie w kolumnie marszowej uczestnicy przeszli do Kwatery Siedmiu Grobów. Podczas marszu pracownik IPN w Poznaniu Tomasz Cieślak przybliżał zebranym historię i mechanizm tych zbrodni, okoliczności zacierania przez Niemców w 1944 r. śladów zbrodni w ramach akcji „1005” oraz losy bezpośrednich i pośrednich sprawców.

Główne uroczystości z udziałem kompanii honorowej i orkiestry Wojska Polskiego poprzedzone zostały uroczystą mszą św. odprawioną przez bp. Zdzisława Fortuniaka. Odbyły się one przy Kwaterze Siedmiu Grobów. Oprawę muzyczną zapewnił Chór Bel Canto.

Podczas oficjalnej części uroczystości głos zabrali: prezes Stowarzyszenia Miłośników Dopiewca „Sami Swoi” Zofia Dobrowolska, w imieniu Prezydenta RP dr. Karola Nawrockiego – Piotr Głowacki, doradca Prezydenta RP, w imieniu Wojewody Wielkopolskiej Agaty Sobczyk – Bartosz Biegała, Kierownik Oddziału Organizacyjnego i Ochrony Dziedzictwa Narodowego Wydziału Polityki Społecznej, w imieniu Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu prof. UAM dr. hab. Rafała Reczka – Marta Szczesiak-Ślusarek, Naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu, w imieniu wójta Gminy Dopiewo Sławomira Sobczaka – Aleksandra Rutyna, zastępczyni Wójta Gminy Dopiewo oraz Tomasz Cieślak z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu. Podczas uroczystości Piotr Głowacki przekazał w imieniu Prezydenta RP dr. Karola Nawrockiego na ręce Zofii Dobrowolskiej flagę Rzeczypospolitej Polskiej. Odczytany został także Apel Pamięci, a kompania reprezentacyjna oddała trzy salwy honorowe. Na zakończenie uroczystości oficjalne delegacje oraz zaproszeni goście złożyli przy pomniku kwiaty i zapalili znicze.

Organizatorem marszu było Stowarzyszenie Miłośników Dopiewca „Sami Swoi”, a współorganizatorem Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu.

Tekst: Tomasz Cieślak