Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

9 grudnia 2025 r. o godz. 11:30 w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej im. C. Norwida (al. Wojska Polskiego 9) w Zielonej Górze odbędzie się pokaz filmu „Mocny człowiek” połączony z akompaniamentem Orkiestry Ludwika Sarskiego. Wydarzenie będzie miało miejsce w ramach projektu kulturalno-memoratywnego Instytutu Pamięci Narodowej „Kultura (nie)ocalona”.

Wstęp na wydarzenie jest wolny.

Podczas pokazu z muzyką na żywo wystąpi Orkiestra Ludwika Sarskiego. Jest to kolektyw artystyczny założony przez dwóch multiinstrumentalistów i kompozytorów: Damiana Szymczaka oraz Piotra Tomalę. Działalność Orkiestry Ludwika Sarskiego to kameralne koncerty oraz wykonywanie muzyki na żywo do filmów niemych Bustera Keatona, Charliego Chaplina, Romana Polańskiego, Henryka Szaro i innych.

„Mocny człowiek” – film psychologiczny z 1929 roku w reżyserii Henryka Szaro, sfilmowany przez włoskiego operatora Giovanniego Vitrottiego – to jeden z ostatnich polskich filmów z epoki kina niemego. Odrodził się jak feniks z popiołów po tym, jak jedna z kopii została odnaleziona w 1997 roku w Belgii. Przez kilkadziesiąt lat sądzono, że nie zachowała się żadna z wersji filmu. W 2006 roku taśmy wzięła pod swoje skrzydła Filmoteka Narodowa, które zrekonstruowała je cyfrowo.

„Mocny człowiek” to adaptacja trzytomowej powieści Stanisława Przybyszewskiego z 1912 roku, której bohaterem jest żądny sławy i pozbawiony skrupułów dziennikarz Henryk Bielecki. W swoim zaślepieniu otruwa ciężko chorego przyjaciela Jerzego Górskiego i przypisuje sobie autorstwo jego dzieła. Tytułowy „Mocny człowiek” odnosi się do skradzionego utworu, ale jest również ironicznym określeniem Bieleckiego, który coraz bardziej brnie w kłamstwa i zdrady.

W dwudziestoleciu międzywojennym film okazał się wielkim sukcesem. Rozpisywano się o mistrzowskim operatorstwie, podkreślano nowoczesne na tamte czasy techniki (podwójnej/potrójnej ekspozycji, ujęć z punktu widzenia, ekspresywnych zestawień montażowych), dowodząc, że produkcja ma aspiracje międzynarodowe. Reżyser Henryk Szaro – nazywany „tytanem pracy” – został rozstrzelany przez Niemców w 1942 roku.

Instytut Pamięci Narodowej stoi na straży wielu historii, które nie powinny ulec zapomnieniu. To skarbiec życiorysów i opowieści domagających się kontynuacji i wyłowienia ich z odmętów zbiorowej niepamięci. Naszym kulturalno-memoratywnym projektem „Kultura (nie)ocalona” pragniemy pokazać, jak wielkim bogactwem szczyciła się polska kultura międzywojenna i ta, której przyszło zmagać się z socrealizmem.