Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/237486,84-rocznica-Akcji-Bollwerk-Poznan-12-lutego-2026.html
27.02.2026, 02:46
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania
Fot. Urząd Miasta Poznania

84. rocznica Akcji Bollwerk – Poznań, 12 lutego 2026

12.02.2026

Najbardziej spektakularną akcją dywersyjno-sabotażową polskiego państwa podziemnego w Poznaniu była Akcja Bollwerk, którą przeprowadzono w nocy z 20 na 21 lutego 1942 r. Wyjątkowo rocznicę tego wydarzenia uczciliśmy już 12 lutego 2026 r., rozpoczynając obchody uroczystością patriotyczną w Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 40 im. Mieszka I. Po przemówieniach i części artystycznej zgromadzeni goście przeszli pod pomnik przy ulicy Estkowskiego, w pobliżu ul. Szyperskiej, na terenie dawnego portu rzecznego, gdzie złożono kwiaty. Instytut Pamięci Narodowej reprezentował naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Wojciech Chałupka.


Brawurowa Akcja Bollwerk była najgłośniejszym atakiem konspiratorów na niemieckich okupantów w Wielkopolsce. Była to największa akcja dywersyjno-sabotażowa polskiego państwa podziemnego w Poznaniu. W nocy z 20 na 21 lutego 1942 r., kilkunastoosobowy oddział żołnierzy plutonu lotnego Wielkopolskiego Kierownictwa Związku Odwetu ZWZ–AK pod dowództwem st. sierż. Michała Garczyka „Kuby” podpalił niemieckie magazyny żywności, broni i umundurowania znajdujące się w porcie nad Wartą. Akcja została przeprowadzona w sposób brawurowy: skonstruowano m.in. urządzenie, które spowodowało zwarcie instalacji elektrycznej i pożar w jednym z magazynów. W wyniku tej udanej akcji armia niemiecka poniosła ogromne straty – magazyny były bardzo zasobne, spłonęło zaopatrzenie dla wojska niezbędne na froncie wschodnim w czasie rosyjskiej zimy: narty, buty, ciepła odzież pochodzące ze zbiórki prowadzonej niemal w całej Rzeszy o szacunkowej wartości 1,5 mln ówczesnych marek. „Bollwerk” znacząco przyczynił się do opóźnień w zaopatrzeniu wojsk niemieckich na wschodnim froncie w najbardziej dla nich newralgicznym okresie. Dywersanci nie pozostawili po sobie śladu – wszystko wyglądało na to, że pożar spowodowało zwarcie instalacji elektrycznej. Mimo to poznańskie Gestapo podjęło śledztwo, które doprowadziło do ujęcia niemal wszystkich wykonawców akcji. W wyniku brutalnych przesłuchań niektórzy członkowie grupy dywersyjnej stracili życie. Ci, którzy przeżyli śledztwo zostali straceni w więzieniu przy ul. Młyńskiej bądź zamordowani w niemieckich obozach koncentracyjnych. W Poznaniu szczególnie trudno było prowadzić konspirację, dlatego odwaga tych ludzi była nie do przecenienia. Tymczasem akcja ta jest mniej znana od wielu zdecydowanie mniejszych, podobnych wydarzeń w trakcie wojny.