Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

Zapraszamy 9 marca 2026 r. o godz. 16:00 do Przystanku Historia w Poznaniu (ul. Dąbrowskiego 29, wejście z dziedzińca wewnętrznego) na panel dyskusyjny poświęcony działalności w latach 1980–1981 niezależnych, samorządnych związków zawodowych rolników indywidualnych oraz zjazdowi zjednoczeniowemu tych organizacji, który odbył się w Poznaniu 8–9 marca 1981 r.

Podpisanie porozumień ze strajkującymi robotnikami w Sierpniu 1980 r. doprowadziło w Polsce do historycznych przemian. Oprócz wielomilionowego, pracowniczego NSZZ „Solidarność”, niezależne organizacje powstawały także w innych środowiskach, przede wszystkim studenckich i rolników indywidualnych. Inicjatywy tworzenia niezależnych organizacji rolników rozwijały się we wszystkich województwach, a do największych organizacji należały: NSZZ Rolników „Solidarność Wiejska”, Chłopski Niezależny Związek Zawodowych „Solidarność Chłopska” i Samorządny Związek Producentów Rolnych. Przez kilka miesięcy władze PRL odmawiały jednak zgody na ich zarejestrowanie.

Przełomowym wydarzeniem w historii niezależnych związków rolników okazał się ogólnokrajowy zjazd w Poznaniu, którego uczestnikami byli delegaci reprezentujący trzy największe związki zawodowe. W czasie obrad podjęto decyzję o utworzeniu jednego NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”. W wyniku kolejnych protestów i negocjacji został on zarejestrowany 12 maja 1981 r.

Okres legalnej działalności niezależnego ruchu zawodowego rolników zakończyło wprowadzenie stanu wojennego w dniu 13 grudnia 1981 r.