English version
W dniach 13-22 marca 2026 r., w ramach koordynowanego przez Biuro Przystanków Historia IPN projektu, pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu przeprowadzili zajęcia w szkołach polskich w Luksemburgu i Belgii. Tematy zajęć dotyczyły życia codziennego w PRL, złamania szyfru niemieckiej maszyny Enigma przez polskich matematyków oraz wydarzeń, jakie miały miejsce w Poznaniu w czerwcu 1956 r.
Zarówno w Luksemburgu, jak i w Belgii, istnieje duża polska społeczność, która prowadzi polskie szkoły funkcjonujące popołudniami lub w weekendy. Za ich pośrednictwem realizuje się ważna część kontaktu z Ojczyzną. Ponadto młodzież ma możliwość stać się ambasadorami polskiej pamięci.
Edukatorzy przeprowadzili zajęcia w następujących placówkach:
- Szkoła Polska im. Marii Skłodowskiej-Curie przy Ambasadzie RP w Luksemburgu
- Szkoła Polska im. gen. bryg. Elżbiety Zawackiej przy Ambasadzie RP w Brukseli z siedzibą w Mons
- Szkoła Polska im. Jana Pawła II przy ambasadzie RP w Brukseli z siedzibą przy polskiej wspólnocie katolickiej
- Szkoła Polska im. Joachima Lelewela przy Ambasadzie RP w Brukseli
- Szkoła Polska im. gen. St. Maczka przy Ambasadzie RP w Brukseli z siedzibą w Antwerpii.
Młodzież z zaangażowaniem wzięła udział w warsztatach, rozwiązując zadania i uczestnicząc w dyskusjach. Warto zauważyć, że polskie dzieci mieszkające poza granicami kraju wykazały się dużą wiedzą na temat historii Polski, a także chęcią jej pogłębiania.
Podczas wizyt w polskich szkołach pracownicy IPN uczestniczyli w zebraniach kadry nauczycielskiej, podczas których prezentowali ofertę edukacyjną Instytutu, aktualne projekty i konkursy. Nauczyciele wyrazili uznanie dla dotychczasowych działań Instytutu oraz docenili zaangażowanie w realizację projektów edukacyjnych. Kontakty z placówkami były bardzo serdeczne. Mamy nadzieję, że zostaną podtrzymane i zaowocują w przyszłości dalszą współpracą.
Przy okazji realizowanych zadań edukatorzy odwiedzili miejsca związane z obecnością Polaków i ważne dla naszych dziejów. W Luksemburgu delegacja zapaliła znicze na Cmentarzu Amerykańskim, w miejscu spoczynku gen. Georga Smitha Pattona, dowódcy 3 Armii Amerykańskiej. Armia ta, po walkach w Ardenach i nad Renem, wyzwoliła część Czechosłowacji i znaczną część Austrii, w tym obozy koncentracyjne: Mauthausen i Gusen. Generał zasłynął tym, że nie wydał Sowietom żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej NSZ, włączając ją w skład swojej armii. Po wojnie 3 Armia wykonywała zadania wojsk okupacyjnych w Niemczech. Na Cmentarzu Amerykańskim spoczywają również żołnierze z tzw. „kompanii braci”, która stanowiła inspirację do powstania znanego serialu.
Pracownicy IPN zapalili też znicze na grobach brytyjskich lotników z okresu II wojny światowej na Cmentarzu Komunalnym w dzielnicy Hollerich w Luksemburgu, gdzie odnaleźć można również polskie nazwiska. Odwiedzili także polską parafię prowadzoną przez Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej, którzy opiekują się miejscową Wspólnotą Polską.
Wiele śladów polskich znajduje się również w niemieckim Hanowerze. Delegacja z IPN odwiedziła miejscowy cmentarz Stadtfriedhof Seelhorst, gdzie spoczywają ofiary obozów koncentracyjnych oraz przymusowi robotnicy pochodzący z wielu krajów, w tym również z Polski.
Tekst: Agnieszka Kubiak, Dawid Buczkowski, Piotr Orzechowski