English version
8 września 2026 r. w trakcie uroczystych obchodów 87. rocznicy cywilnej obrony Kłecka otwarto przygotowaną przez IPN wystawę „1939. Wielkopolska broni się!”. W wydarzeniu wzięła udział delegacja z Oddziału IPN w Poznaniu na czele z dyrektorem Oddziału IPN w Poznaniu prof. UAM dr. hab. Rafałem Reczkiem.
Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą odprawioną w kościele parafialnym w Kłecku, dalsza część obchodów odbyła się na płycie kłeckiego rynku. Po odśpiewaniu hymnu państwowego zebranych powitał burmistrz Gminy Kłecko Rafał Kowalczyk. Następnie głos zabrał dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu prof. UAM dr hab. Rafał Reczek, który oficjalnie otworzył wystawę i opowiedział zgromadzonym o wydarzeniach, które miały miejsce 87 lat temu. Następnie odczytano uroczysty Apel Pamięci. Wkrótce potem delegacje złożyły kwiaty pod Pomnikiem Obrońców Kłecka. Po zakończeniu części oficjalnej odbyło się oprowadzenie autorskie po wystawie.
W wydarzeniu wzięli udział: przedstawiciele władz samorządowych, instytucji państwowych, organizacji pozarządowych, środowisk kombatanckich, szkół, a także licznie zgromadzeni mieszkańcy. Wszyscy oddali hołd bohaterskim obrońcom miasta z 1939 r.
Na uroczystości były obecne liczne poczty sztandarowe, a także asysta wojskowa żołnierzy z 33 Bazy Lotnictwa Transportowego z Powidza, która oddała salwę honorową. Oprawę muzyczną zapewniła Młodzieżowa Orkiestra Dęta z Mieściska, a obchody uświetnił również swoją obecnością IX Szczep Harcerski „Wilcza Wataha” z Kłecka.
Wystawa „1939. Wielkopolska broni się!” przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu przedstawia przebieg obrony Wielkopolski. Prezentuje takie zagadnienia, jak: międzynarodowe tło wydarzeń, powody napaści państwa niemieckiego na Polskę, incydenty graniczne poprzedzające agresję, a także przebieg bitwy granicznej. Przedstawia również proces wycofania polskich oddziałów na kolejne linie obronne, starcia zbrojne w centrum i na wschodzie województwa, działania wojsk niemieckich i utworzenie okupacyjnej administracji na zajętych ziemiach polskich. Informacje zawarte na 12 planszach ilustrują liczne fotografie oraz mapy.
We wrześniu 1939 r. w Wielkopolsce Wojsko Polskie i Straż Graniczna przez trzy dni toczyły bój na granicy państwa. Wyjątkiem były obszary na północy i południu województwa, gdzie po walkach wycofano się na dalsze linie obronne. Zgodnie z planem obrony zabezpieczano ewakuację, mobilizację oraz działania saperów. Po wykonaniu tych zadań opuszczono zajmowane pozycje, przechodząc na wschód województwa, by obsadzić główną linię obrony państwa polskiego. W ciągu dwóch dni, 4 i 5 września 1939 r., ponad sto tysięcy żołnierzy wraz ze sprzętem, pojazdami i taborami realizowało dużą operację logistyczną planowego przemieszczenia się. Opuszczonych rejonów nie pozostawiono bez opieki. Zainicjowano zorganizowanie administracji zastępczej oraz lokalnych uzbrojonych straży. Te podejmowały działania w celu zabezpieczenia podstawowych potrzeb mieszkańców, a także pilnowały ich bezpieczeństwa. Miejscowe straże wykonywały swoje zadania także wtedy, gdy wojsko, przebijając się ku Wiśle, opuściło główną linię obrony. Symbolem takich działań było podjęcie walki przez uzbrojonych obrońców Kłecka, Gniezna, Trzemeszna, Mogilna i innych miejscowości. Walki o Kłecko miały miejsce 8 i 9 września 1939 r. Zaangażowały one siły przeciwnika i opóźniły jego działanie. Kłecczanie za swój opór zapłacili wysoką cenę, którą było około trzystu rozstrzelanych. Cywilna Obrona Kłecka zabezpieczyła tyły przegrupowujących się armii „Poznań” i „Pomorze”, szykujących się do uderzenia na jednostki niemieckie. Bohaterstwo i cena za nie będą już zawsze wyznacznikiem poświęcenia mieszkańców Ziemi Kłeckiej.