• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj
Zbiorowe mogiły pomordowanych w czasie II wojny światowej, cmentarz parafialny  w Łobżenicy. Fot. Agnieszka Rerek
Pomnik upamiętniający Polaków zamordowanych podczas II wojny światowej, Kopiec w Radomsku, położony między ulicami Kraszewskiego i Zgoda. Fot. Zuzanna Gorgoń
Pomnik upamiętniający ofiary zbrodni w Lesie Bukowieckim. Fot. Janusz Sieroń
Uczestnicy akcji „Zapal znicz pamięci” z Zespołu Placówek Oświatowych w Kościelcu, cmentarz parafialny w Kościelcu. Fot. Kamila Woźniak-Wachsman
Pomnik ofiar faszyzmu w Borkach. Fot. Arleta Zielińska
Pomnik upamiętniający miejsce ofiar zbrodni dokonanej w dniu 22-23 października 1939 r. w Górce Klasztornej. Fot. Katarzyna Mudyna
Pomnik upamiętniający ofiary II wojny światowej, Mielno. Fot. Karmen Macioszek
Obelisk upamiętniający ofiary obozu pracy dla Żydów, Konin. Fot. Zbigniew Michalak
Grób kombatanta II wojny światowej, cmentarz parafialny w Kościelcu. Fot. Kamila Woźniak-Wachsman
Pomnik na zbiorowej mogile ofiar nalotu niemieckiego na miasto Konin w 1939 roku,  Konin, cmentarz parafii pw. św. Bartłomieja. Fot. Daria Walczykiewicz

XVIII edycja akcji medialno-edukacyjnej „Zapal znicz pamięci”

18.10.2026

Po raz osiemnasty zachęcamy do zapalenia znicza pamięci ofiarom niemieckich zbrodni dokonanych w 1939 r. w ramach operacji „Tannenberg”, akcji „Inteligencja” oraz „politycznego oczyszczania gruntu”, a więc tym, którzy jako pierwsi zostali poddani eksterminacji po agresji III Rzeszy na Polskę.

W tym roku motywem przewodnim akcji są „klisze zbrodni” – zachowane w archiwach zdjęcia dokumentujące niemieckie zbrodnie przeprowadzone w pierwszych miesiącach II wojny światowej. Są to fotografie wykonane podczas publicznych egzekucji (Konin, Kalisz), a także – co jest wyjątkową rzadkością – podczas tajnych rozstrzeliwań (Rudzki Most k. Tucholi). W zdecydowanej większości przypadków wykonali je sami Niemcy, którzy jak w przypadku egzekucji w Koninie, Lesznie i Kaliszu, pieczołowicie je uwieczniali. Znaczenie odnalezionych i wciąż odnajdywanych fotografii ukazujących te wydarzenia jest bezcenne. Dzięki nim zbrodnie i zamordowani w ich trakcie ludzie, po których ślad miał zaginąć, zostali „zatrzymani” w czasie, a część sprawców może zostać zidentyfikowana.

W tym roku finał akcji odbył się 18 października w Koninie, gdzie 22 września 1939 r. na konińskim rynku (obecnie Pl. Wolności) w publicznej egzekucji zostali rozstrzelani Aleksander Kurowski i Mordechaj-Markus Słodki, a 10 listopada 1939 r. na cmentarzu żydowskim ofiarami tajnej egzekucji zostało co najmniej 56 obywateli polskich.

Zachęcamy do indywidualnych upamiętnień grobów znajdujących się w okolicy oraz zrobienia zdjęć dokumentujących akcję i przesłania ich na adres: zapalzniczpamieci@ipn.gov.pl. (Wielkość wiadomości z załącznikami nie może przekraczać 10 MB w jednej wiadomości e-mail. Prosimy o wysłanie maksymalnie pięciu zdjęć, ponumerowanych od 1 do 5, i opisanych według wzoru: nazwa miejsca/autor zdjęcia). Do włączenia się w akcję zapraszamy również muzea regionalne, władze samorządowe, przedstawicieli stowarzyszeń, mediów, drużyny harcerskie, a przede wszystkim nauczycieli wraz z uczniami. Placówki oświatowe, które udokumentują swój udział w akcji i na wskazany wcześniej adres mailowy prześlą zdjęcia wraz z kartą zgłoszeniową, otrzymają certyfikaty i pakiety edukacyjne IPN. Pełna galeria zdjęć znajduje się na stronie edukacja.ipn.gov.pl.

Przypominamy także o konieczności podpisania odpowiednich oświadczeń dołączonych do informacji o przetwarzaniu danych osobowych w związku z udziałem w akcji „Zapal znicz pamięci”. Dotyczą one przetwarzania wizerunku w celu zamieszczenia go na stronach internetowych i oficjalnych profilach w mediach społecznościowych Instytutu Pamięci Narodowej.

Akcja medialno-edukacyjna „Zapal znicz pamięci” to wspólny projekt pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu, Gdańsku, Bydgoszczy, Łodzi i Katowicach. Patronat Honorowy nad tegoroczną akcją objął Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak.

do góry