English version
Z okazji 100-lecia Prymasostwa Augusta Hlonda, Arcybiskupa Gnieźnieńskiego i Poznańskiego, 24 października 2026 r. w Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu została otwarta wystawa poświęcona Prymasowi Polski. Następnie w Domu Głównym Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu odbyła się sesja naukowa „Stulecie Prymasostwa Kardynała Augusta Hlonda”, skupiona na życiu, działalności oraz duchowemu i patriotycznemu dziedzictwu Prymasa Polski.
Wydarzenia zostały poprzedzone mszą świętą w Archikatedrze Poznańskiej na Ostrowie Tumskim, której przewodniczył Arcybiskup Zbigniew Zieliński, Metropolita Poznański.
Organizatorami wydarzenia byli: Archidiecezja Poznańska, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu, Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu, Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej w Poznaniu, Akcja Katolicka Archidiecezji Poznańskiej oraz Towarzystwo Salezjańskie Inspektoria pw. św. Wojciecha w Pile.
Program sesji naukowej:
Panel I
dr hab. Elżbieta Wojcieszyk (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu) „Prymas August Hlond jako arcybiskup poznański”
ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz (Kapelan Prezydenta RP, Dyrektor Archiwum Salezjańskiego Inspektorii Pilskiej) „Wielkopolska jako centrum życia religijnego w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym”
Łukasz Kobiela „Wojenne losy Prymasa Augusta Hlonda”
Przerwa
Panel II
Marek Bajon (Akcja Katolicka Archidiecezji Poznańskiej) „O katolickie zasady moralne – przesłanie kardynała Hlonda aktualne także dziś”
ks. dr Bogusław Kozioł SChr (Towarzystwo Chrystusowe w Poznaniu, postulator procesu beatyfikacyjnego) „Świętość życia kard. Augusta Hlonda SDB (1881-1948) według Dekretu o heroiczności jego cnót”
ks. dr Rafał Rybacki (Kustosz Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu) „Eklezjalne i patriotyczne dziedzictwo kardynała Augusta Hlonda w świetle źródeł Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu”
August Hlond urodził się 5 lipca 1881 roku w Brzęczkowicach. Po wstąpieniu 13 października 1896 roku do Towarzystwa św. Franciszka Salezego stał się, w kolejnych latach, jednym z najważniejszych krzewicieli salezjańskiej myśli wychowawczej w duchu nauk św. Jana Bosko na, pozostających pod zaborami, ziemiach polskich. Już po odzyskaniu przez nasz kraj niepodległości, 7 listopada 1922 roku papież Pius XI mianował go administratorem Górnego Śląska. Po utworzeniu diecezji katowickiej August Hlond został, 3 stycznia 1926 roku, jej pierwszym ordynariuszem. Już pół roku później, 24 czerwca, obejmując stolice arcybiskupie w Poznaniu i Gnieźnie stał się prymasem Polski. W 1927 roku otrzymał godność kardynalską. Do czasu wybuch II wojny światowej prowadził ożywioną pracę duszpasterską (utworzył m.in. Akcję Katolicką i Radę Społeczną przy Prymasie Polski), podkreślając w swoim nauczaniu znaczenie wierności Bogu i Ojczyźnie. Nie zapominał też o naszych rodakach, żyjących poza granicami kraju. Z myślą o nich powołał do życia Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej.
We wrześniu 1939 roku najpierw, na prośbę władz RP udał się do Warszawy, a następnie do Rzymu, aby upominać się o polskie sprawy w Watykanie. W latach 1940–1945 przebywał na terenie Francji, prowadząc pracę zarówno na niwie dyplomatycznej, jak i dobroczynnej na rzecz rodaków. Po wyzwoleniu w 1945 roku przez wojska amerykańskie udał się do Rzymu, skąd wyruszył do Polski. Przybył do Poznania 20 lipca 1945 roku, natychmiast włączając się w odbudowę życia religijnego i społecznego w naszym kraju. Pomimo jednoznacznie antykomunistycznych przekonań starał się nie zaogniać relacji na linii Kościół – nowe, zdominowane przez komunistów, władze. Należy wspomnieć, że położył wielkie zasługi w procesie budowy życia kościelnego na ziemiach północno-zachodnich, które po 1945 roku znalazły się w granicach Polski.
Zmarł w Warszawie 22 października 1948 roku. Krótko przed śmiercią zwrócił się z prośbą do papieża Piusa XII, aby ten na jego następcę na stolicy prymasowskiej wyznaczył ówczesnego ordynariusza lubelskiego bp Stefana Wyszyńskiego.