Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/67393,Pokaz-filmu-Paszporty-Paragwaju-z-prelekcja-o-Polakach-ratujacych-Zydow-Poznan-2.html
03.03.2026, 11:42

Pokaz filmu „Paszporty Paragwaju” z prelekcją o Polakach ratujących Żydów – Poznań, 22 marca 2019

22.03.2019

Film opowiada mało znaną historię współpracy polsko-żydowskiej, której celem nadrzędnym było życie drugiego człowieka. W latach 1942–1943 w poselstwie RP w Bernie funkcjonowała nieformalna grupa złożona z polskich dyplomatów oraz działaczy organizacji żydowskich. Wspólnie działali na rzecz uzyskiwania paszportów państw Ameryki Południowej. Fałszywe dokumenty trafiały do Żydów w okupowanej Europie, którzy dzięki nim uniknęli w większości wywózek do niemieckich obozów zagłady. Posiadacze tych paszportów trafiali do obozów dla internowanych w Niemczech (Tittmoning, Liebenau, Bölsenberg) oraz do okupowanej Francji (Vittel). Część z nich doczekała końca wojny. Rodziny wielu ocalonych dopiero dziś dowiadują się, komu tak naprawdę zawdzięczają życie. Do grupy działającej przy polskim poselstwie w Bernie należeli: Aleksander Ładoś – od kwietnia 1940 r. poseł pełnomocny w Bernie; jego współpracownik Konstanty Rokicki – konsul w Bernie; Stefan Jan Ryniewicz – sekretarz i kierownik Wydziału Konsularnego w Bernie; Juliusz Kühl – sekretarz poselstwa. Ze strony organizacji żydowskich ogromną rolę odegrali: Adolf H. Silberschein – działacz syjonistyczny, poseł na Sejm RP oraz Chaim Eiss – rabin, działacz Agudat Israel.

Pokaz odbył się w dniu 22 marca 2019 r. w kinie „Rialto” przy ul. Dąbrowskiego 38 w Poznaniu o godzinie 12:00. Poprzedziła go prelekcja Marty Szczesiak-Ślusarek z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej na temat pomocy udzielanej ludności żydowskiej podczas okupacji niemieckiej.