Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

19 czerwca 2022 r. Zamek Śmierci Hartheim

19 czerwca uczestnicy Wyjazdu Pamięci odwiedzili Zamek Śmierci Hartheim – miejsce upamiętniające główny niemiecki ośrodek eutanazji, w którym w ramach Akcji „T4” i Akcji 14f13 zamordowano oraz poddano kremacji 30 tysięcy chorych psychicznie niepełnosprawnych oraz więźniów obozów koncentracyjnych pochodzących z kilkudziesięciu krajów Europy, w tym również z Polski. Do tej pory prokuratorzy IPN w Szczecinie, prowadzący śledztwo na temat morderstw popełnionych na Zamku Hartheim w latach 1939-44, ustalili listę ponad 1200 nazwisk obywateli Polski zamordowanych w tym miejscu.

Uczestnicy wyjazdu zwiedzili wystawę stałą oraz upamiętnili wszystkich zamordowanych w tym przerażającym miejscu. Ważnym punktem wizyty było spotkanie z pracownikiem tego Miejsca Pamięci, który oprowadził wszystkich zainteresowanych po magazynach oraz odpowiedział na liczne pytania. Rodziny ofiar zamordowanych w Hartheim otrzymały również możliwość kwerendy w archiwum znajdującym się w Zamku.

Wyjątkowym wydarzeniem tej wizyty było już kolejny raz odnalezienie przez uczestników wyjazdu nazwisk ofiar ich bliskich w obozowych spisach pomordowanych oraz upamiętnienie Zygmunta Lipke, zamordowanego w Hartheim 18 sierpnia 1941 r. Tablicę memoratywną przywiózł do Zamku prawnuk Pana Zygmunta. Zawiśnie ona na zewnętrznej ścianie zamku w szeregu z innymi poświęconymi w dużej części Polakom.

Koordynatorkami Wyjazdu Pamięci 2022 do Górnej Austrii ze strony Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN były: Marta Szczesiak-Ślusarek oraz Anna Chmielewska-Metka, a ze strony wieloletniego partnera, jakim było Stowarzyszenie Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych: Elżbieta Rybarska i Zofia Dobrowolska. W wyjeździe wzięło udział także kilkoro znakomitych Gości m.in. reżyserka Anna Piasek-Bosacka („Operacja Tannenberg”) oraz pisarka, kierownik działu edukacji w Muzeum Dzieci Polskich Ofiar Totalitaryzmu w Łodzi Jolanta Sowińska-Gogacz („Mały Oświęcim”).

Tekst i zdjęcia: Tomasz Cieślak, Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu