Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

Poznańskie obchody 79. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczęły się o godz. 15:30 mszą św. zamówioną przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Zarząd Okręgu Wielkopolska w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela.

Główna uroczystość odbyła się o godzinie 17:00  pod Pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Odczyt o ppłk. Adamie Borysie ps. „Pług“ – organizatorze i pierwszym dowódcy batalionu „Parasol” – wygłosił dr Rafał Sierchuła z poznańskiego oddziału IPN. Po zakończeniu uroczystości przy pomniku, wiązanki kwiatów zostały złożone również pod tablicą Armii Krajowej w krużgankach kościoła oo. Dominikanów.

Instytut Pamięci Narodowej na uroczystości reprezentował dyrektor poznańskiego oddziału IPN dr hab. Rafał Reczek.

Na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej, gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o 17.00, tzw. godzinie „W”. Miało na celu wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej. Armia Krajowa i władze Polskiego Państwa Podziemnego zamierzały ujawnić się i wystąpić wobec Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (utworzonego w Lublinie i zależnego od woli Stalina) w roli gospodarza (jako jedyna legalna władza niepodległej Rzeczypospolitej).

Powstanie, planowane na kilka dni, upadło 3 października po 63 dniach walki. W jego wyniku zginęło od 16 tys. do 18 tys. żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców.

O ile pod względem militarnym powstanie zakończyło się klęską, o tyle pod względem politycznym miało ogromne znaczenie. Rozpoczynając je, Polacy zademonstrowali dążenie do odzyskania i utrzymania niepodległości. Jak pisał po wojnie Jan Nowak-Jeziorański, uczestnik tego niepodległościowego zrywu, legendarny „kurier z Warszawy”, „walka nie była daremna”, a Powstanie Warszawskie sprawiło, że „państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRS”.

Zdjęcia uroczystości pozyskano z Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu.