English versionNiemal czterysta osób zgromadziła prapremiera filmu w reżyserii Anny Piasek pt. „Powstaniec. Historia Leona Prauzińskiego”, która odbyła się 20 października 2024 r. w Kinie Helios w centrum handlowym Posnania w Poznaniu. Towarzyszyła ona szesnastej edycji akcji medialno-edukacyjnej „Zapal znicz pamięci”. Tegorocznym bohaterem akcji był Leon Prauziński, Powstaniec Wielkopolski, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, artysta, malarz, zamordowany przez Niemców w Forcie VII w Poznaniu. I to właśnie jego historia przyciągnęła do kina kilkaset osób, w tym wielu uczestników akcji.
Jest to pierwszy film pełnometrażowy, którego akcja toczy się w Forcie VII w Poznaniu – pierwszym obozie koncentracyjnym założonym 10 października 1939 r. przez Niemców na okupowanych ziemiach polskich. Film jest animowanym dokumentem kreacyjnym, w którym wykorzystano pierwszy raz odtworzone w technologii 3D wnętrza Fortu VII. Oparty jest na prawdziwych wydarzeniach, których kanwą jest historia Leona Prauzińskiego. Poprzez zdobywającą coraz większą popularność formę animacji oraz wykorzystanie technologii 3D i 2D, twórcy filmu w nowoczesny sposób ukazali tragedię wielkopolskich elit w pierwszych miesiącach II wojny światowej. W filmie wykorzystano również wyjątkowe materiały ikonograficzne ze zbiorów prywatnych oraz Instytutu Pamięci Narodowej, a także fragmenty unikatowego filmu nakręconego przez SS w Forcie VII w Poznaniu na początku okupacji.
Zebranych w kinie uczestników popołudniowego wydarzenia powitała koordynatorka akcji „Zapal znicz pamięci” Marta Szczesiak-Ślusarek. Dyrektor poznańskiego Oddziału IPN prof. UAM dr hab. Rafał Reczek wprowadził zebranych w tematykę filmu oraz podkreślił jego związek z akcją, realizowaną od lat przez Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach i Łodzi wraz z Radiem Poznań i rozgłośniami regionalnymi Polskiego Radia. Reżyser Anna Piasek zapowiedziała prapremierę i podziękowała wszystkim, w tym poznańskiemu oddziałowi IPN, którzy przyczynili się do jego powstania. Po projekcji odbyła się rozmowa na temat powstawania filmu oraz kwestii historycznych w nim przedstawianych. W rozmowie udział wzięli: reżyser filmu Anna Piasek, odtwórca roli Leona Prauzińskiego Andrzej Niemyt, reżyser animacji Barbara Nałęcz-Nieniewska, scenograf Piotr Zawada oraz Marta Szczesiak-Ślusarek z poznańskiego Oddziału IPN. Dyskusję poprowadził Tomasz Cieślak, pracownik IPN w Poznaniu. Podczas dyskusji twórcy filmu wyjaśnili aspekty związane z nietypową i skomplikowaną pracą twórczą nad filmem. Przedstawiono również dokumentację filmową z nagrań i prac nad produkcją. Podkreślona została rola Fortu VII jako pierwszego na ziemiach okupowanej Polski, niemieckiego obozu koncentracyjnego oraz idee upamiętnienia wydarzeń historycznych związanych z tematem przewodnim akcji. Film wzbudził wiele emocji, szczególnie wśród rodzin ofiar zbrodni niemieckich, w tym gości specjalnych pokazu: rodziny Leona Prauzińskiego. W specjalnym wystąpieniu wnuczka Leona Prauzińskiego, Katarzyna Prauzińska-Czarnul, podziękowała twórcom filmu i wszystkim, którzy przyczyniają się do podtrzymania pamięci o jej dziadku.
W projekcji wzięło udział wielu znamienitych gości. Była ona również formą podziękowania tym, którzy czynnie każdego roku angażują się w realizację akcji „Zapal znicz pamięci”, m.in. przedstawicielom instytucji, bibliotek, muzeów, stowarzyszeń, harcerzy, dyrektorów i nauczycieli szkół, regionalistów. Film został również dzień po pokazie w Poznaniu zaprezentowany na pokazie w łódzkim Przystanku Historia.
Tekst: Marta Szczesiak-Ślusarek