Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu zaprasza do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Eksterminacja obywateli polskich na terenie Wartheland w latach 1939-1945”, która odbędzie się w dniach 4-5 listopada 2024 r. w Centrum Edukacyjnym „Przystanek Historia” (Poznań, ul. Jana Henryka Dąbrowskiego 29).
Konferencję otworzył dyrektor poznańskiego oddziału IPN prof. UAM dr hab. Rafał Reczek. W imieniu władz miasta głos zabrał Patryk Pawełczak, dyrektor Gabinetu Prezydenta Miasta Poznania. Część naukową rozpoczęło wystąpienie dr. Adam Pleskaczyńskiego, dyrektora Biura Edukacji Narodowej IPN, autora publikacji „Wartheland dzieje zbrodni”.
W tym roku mija 85 lat od wybuchu II wojny światowej, jednego z najbardziej krwawych konfliktów w dziejach ludzkości. We wrześniu 1939 r. na terenach ziem polskich bezprawnie anektowanych przez Niemcy, utworzono jeden z największych niemieckich okręgów administracyjnych – Reichsgau Posen, którego nazwę wkrótce zmieniono na Reichsgau Wartheland.
Założeniem konferencji jest ukazanie niemieckiego systemu okupacyjnego, działalności niemieckiego sądownictwa, więziennictwa oraz form bezpośredniej i pośredniej eksterminacji na tym terenie obywateli polskich. Celem konferencji jest próba podsumowania dotychczasowego stanu badań w tym obszarze tematycznym, wskazanie doświadczeń oraz prezentację tych z obszarów badawczych, które dotychczas nie były eksplorowane.
Program konferencji
Poniedziałek, 4 listopada 2024 r.
09:30-10:00 Otwarcie konferencji
10:00-10:30 dr Adam Pleskaczyński (IPN) Wartheland dzieje zbrodni – wprowadzenie badawcze
10:30-11:00 prof. Bogdan Chrzanowski (Uniwersytet Gdański) Reichsgau Wartheland i Reichsgau Danzig-Westpreußen – podobieństwa i różnice w systemie okupacyjnym
11:15-11:35 dr Bogumił Rudawski (Instytut Zachodni w Poznaniu) Oberlandesgericht Posen (Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu), jako instrument eksterminacji obywateli polskich w Wartheland
11:35-11:55 dr Jan Meler (Instytut Administracji Kolegium Jagiellońskiego) Wykonywanie kary śmierci przez niemieckie władze okupacyjne na terenach wcielonych do III Rzeszy w latach 1939 -1945
11:55-12:15 dr Mirosław Orłowski Antoni Malanowski ps. „Strzemię” (1907-1943), średzki patriota zamordowany w Dreźnie
12:30-12:50 dr Anna Ziółkowska (Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie) Obozy i więzienia w Kraju Warty w latach okupacji niemieckiej 1939-1945
12:50-13:10 dr Ludwika Majewska (Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi) Zagłada mikrokosmosu. Portrety łódzkiej inteligencji – ofiar Intelligenzaktion Litzmannstadt
13:10-13:30 Jacek Nawrocik (Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie) Wielkopolanie w niemieckim obozie karno-śledczym w Żabikowie 1943-1945
15:00-15:20 dr Grażyna Schlender (Archiwum Państwowe w Kaliszu) Zbrodnie hitlerowskie na Ziemi Kaliskiej
15:20-15:40 Patrycja Resel (IPN) Więzienie policyjne przy ul. Sterlinga w Łodzi (1939-1945) jako miejsce martyrologii członków polskich organizacji konspiracyjnych
15:40-16:00 Jan Łukasiak Łódzkie Żydówki w Baukommando Weichsel
Wtorek, 5 listopada 2024 r.
09:00-09:20 Aleksandra Pietrowicz Eksterminacja pośrednia na terenie Wartheland w świetle dokumentów Delegatury Rządu
09:20-09:40 dr hab. Piotr Gołdyn (Uniwersytet Kaliski), Eksterminacja nauczycieli Wielkopolski wschodniej w czasie II wojny światowej
09:40-10:00 Tomasz Cieślak (IPN) Masowe egzekucje przeprowadzone na polskich obywatelach II Rzeczpospolitej przez niemieckie formacje policyjne i SS w lasach Palędzia i Dąbrówki k. Zakrzewa w latach 1939-1940
10:30-10:50 dr Karolina Bitner (IPN) Prace poszukiwawcze w lasach zakrzewskich w okresie PRL
10:50-11:10 Adam Kaczmarek (IPN) Problemy genezy kwatery i pomnika pomordowanych studentów poznańskich w lasach zakrzewskich. Nowe perspektywy badawcze
11:10-11:30 Krzysztof Dziadziuszko Eksterminacja Wielkopolan w Lasach Piaśnickich jesienią 1939 r.
11:30-11:45 Podsumowanie i zakończenie konferencji


























