Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

5 listopada 2024 r. w sali LOK „Dom Żołnierza im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego” w Poznaniu odbyło się VI Wielkopolskie Forum Pamięci Narodowej poświęcone w całości tematyce wysiedleń Wielkopolan do Generalnego Gubernatorstwa w okresie okupacji niemieckiej.

Forum od lat cieszy się dużym zainteresowaniem uczestników z uwagi na jego społeczny charakter i tematykę poruszanych na nim zagadnień. W tym roku spotkanie towarzyszyło uroczystemu odsłonięciu Pomnika Wypędzonych Wielkopolan w czasie II wojny światowej, które miało miejsce tego samego dnia u zbiegu ulic Powstańców Wielkopolskich i Towarowej w Poznaniu.

W szóstej edycji forum wzięło udział liczne grono rodzin wypędzonych, przedstawicieli stowarzyszeń kultywujących pamięć o wypędzonych Wielkopolanach oraz mieszkańcy Poznania i Wielkopolski. Nie zabrakło także bezpośrednich świadków tych wydarzeń, dla których była to doskonała okazja do podzielenia się swoimi tragicznymi wspomnieniami.

Po otwarciu forum głos zabrał dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu prof. UAM dr hab. Rafał Reczek, który podziękował wszystkim za przybycie i podkreślił wagę odsłoniętego chwilę wcześniej Pomnika Wypędzonych Wielkopolan. W imieniu miasta Poznań głos zabrał także Patryk Pawełczak, dyrektor Gabinetu Prezydenta Poznania, który podziękował za udział w tym doniosłym wydarzeniu i za współpracę przy realizacji tego projektu. Głos zabrał również dr Rafał Kościański, naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN w Poznaniu, który przybliżył zebranym jeden z projektów IPN straty.pl. Tę część forum zakończył wykład Tomasza Cieślaka z IPN w Poznaniu pt. „Niemieckie wysiedlenia Wielkopolan do Generalnego Gubernatorstwa w latach 1939-1941”.

W drugiej części forum odbyły się dwa panele dyskusyjne. Wzięli w nich udział:

I panel

Ilona Kaczmarek (Muzeum Regionalne w Jarocinie) „Obóz przesiedleńczy w Cerekwicy (październik-grudzień 1939 r.)”

Magdalena Blumczyńska, Karol Górski „Historia wysiedleń mieszkańców Pobiedzisk i powiatu Poznań-Wschód do Generalnego Gubernatorstwa w latach 1939 – 1940. Dyskusja o książce”

Jolanta Sowińska-Gogacz (Muzeum Dzieci Polskich Ofiar Totalitaryzmów w Łodzi) „Wysiedlenie i poniewierka. Los Polaków w obozach przesiedleńczych na terenie okupowanej Łodzi i Konstantynowa”.

Prowadzenie: Tomasz Cieślak (IPN w Poznaniu)

II panel

Natalia Tułasiewicz-Wala (prezes Zarządu Fundacji im. bł. Natalii Tułasiewicz)

Elżbieta Rybarska (prezes Stowarzyszenia Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych z siedzibą w Poznaniu)

Barbara Cichecka (kierownik Muzeum Miasta i Rzeki Warta)

Elżbieta Piątkowska (wnuczka zamordowanego w KL Mauthausen-Gusen Kazimierza Lacha)

Prowadzenie: Marta Szczesiak-Ślusarek (naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu)

Tekst: Tomasz Cieślak, zdjęcia: Dawid Buczkowski