Jaką drogę do niepodległości przeszli Wielkopolanie? Jaki był stosunek do postulatu niepodległości miejscowych elit? Na czym polegał spór różnych środowisk niepodległościowych w sprawie kształtu polskich granic? Czy sukces powstania wielkopolskiego był sukcesem tylko Wielkopolan? Jakie były kulisy powstania Armii Wielkopolskiej? Czym było Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej?
Na te i inne pytania odpowiedzą: prof. UAM dr hab. Andrzej Gulczyński, prof. UAM dr hab. Piotr Okulewicz, dr Adam Pleskaczyński, dr Piotr Grzelczak.
Debata została zarejestrowana podczas Wielkopolskiego Kongresu Pamięci Narodowej, który odbył się 18–19 czerwca 2024 r. na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich.
Niezależnie od różnych koncepcji dotyczących przebiegu granic powojennej Polski, Wielkopolanie byli przekonani, że ich dzielnica znajdzie się w odrodzonym państwie polskim. Część wielkopolskich elit uważała, że uda się to osiągnąć dzięki przychylności zwycięskich mocarstw, inni postanowili nie czekać na rozstrzygnięcia aliantów i zbrojnie wystąpili przeciwko Niemcom. Powstanie wielkopolskie było początkowo w rzeczywistości serią spontanicznych wystąpień lokalnych liderów, którzy potrafili pociągnąć za sobą najbliższe otoczenie. Dopiero z czasem ukonstytuowały się centralne władze cywilne i wojskowe. Jeszcze przed powstaniem, ważnym wydarzeniem mobilizującym polskich mieszkańców regionu do podkreślania dążeń niepodległościowych, były obrady sejmu dzielnicowego z początku grudnia 1918 roku. Jednym z ważnych czynników wpływających na powodzenie działań powstańczych było chwilowe osłabienie państwa niemieckiego przy równoczesnym wsparciu dyplomatycznym Francji. Już po powstaniu wielkim wyzwaniem było doprowadzenie do sytuacji, w której Wielkopolska mogłaby w pełni zintegrować się z ziemiami pozostałych zaborów. Służyć temu miało powołanie Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej, którego siedziba znajdowała się w Poznaniu.