English version
Corocznie oddajemy hołd twórcom i uczestnikom Polskiego Państwa Podziemnego. To patriotyczne zobowiązanie pamiętania pozwala na utrwalanie wiedzy o fenomenie konspiracyjnych struktur, a w tym podkreślenie, że także Wielkopolanie mieli swój ważny udział w ich tworzeniu. To okazja na wyrażenie szacunku i wdzięczności za ich ofiarną służbę Ojczyźnie.
Tradycją wielkopolskich obchodów jest, że każdego roku patronuje im postać związana z Wielkopolską. Bohaterem tegorocznych uroczystości był Franciszek Wypych. To członek poznańskiej siatki wywiadowczej S-7, podlegającej Oddziałowi II Wywiadu Ofensywnego Komendy Głównej AK o kryptonimie „Stragan”, więzień obozu w Forcie VII, zamordowany w Brandenburgu 12 VI 1944 r.
Instytut Pamięci Narodowej reprezentował na uroczystości prof. UAM dr hab. Rafał Reczek dyrektor oddziału IPN w Poznaniu.
Podczas uroczystości z okazji 35. rocznicy powstania Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Henryk Józefowski i kapitan Maria Krzyżańska z Zarządu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wielkopolska wręczyli okolicznościowe medale wielkopolskim urzędom i instytucjom: Instytutowi Pamięci Narodowej w Poznaniu, Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Wielkopolskiego, Wielkopolskiemu Urzędowi Wojewódzkiemu, Urzędowi Miasta Poznania, Archidiecezji Poznańskiej.
27 września 1939 roku w oblężonej przez Niemców Warszawie gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz utworzył wraz z grupą oficerów WP Służbę Zwycięstwu Polski – konspiracyjną organizację wojskową, mającą kontynuować walkę przeciwko obu okupantom.
Generał Tokarzewski-Karaszewicz miał już koncepcję dalszej walki – w konspiracji. Za wzór przyjął Polską Organizację Wojskową z czasów I wojny światowej. Chciał jednak, żeby wszystko odbyło się formalnie i zgodnie z prawem, tak by zachować ciągłość instytucji państwa. Dlatego 26 września poinformował o swoim pomyśle gen. Rómmla. Wspominał po latach:
– Przed powzięciem jeszcze decyzji generała, czy zaproponować Niemcom kapitulację, zameldowałem się u niego. Zaproponowałem, aby przekazał mi pełnomocnictwo Rządu i Naczelnego Wodza, jakie posiadał, rozciągając je na cały obszar naszego Państwa. Oświadczyłem gotowość podjęcia się odpowiedzialności za zorganizowanie zbrojnego oporu przeciw okupantom i gotowość moralną oraz fizyczną kraju wszczęcia otwartej walki, gdy na to pozwoli położenie wojenne.
4 grudnia 1939 roku premier rządu RP na uchodźstwie gen. Władysław Sikorski powołał Związek Walki Zbrojnej. 14 lutego 1942 roku gen. Sikorski przekształcił ZWZ w Armię Krajową.
Najważniejszym celem AK było prowadzenie walki z Niemcami oraz przygotowywanie kadr i sformowanie jednostek wojskowych w celu wywołania powstania przeciw okupantowi. Tajne struktury podporządkowane rządowi emigracyjnemu nazywano po wojnie Polskim Państwem Podziemnym. Drugiego takiego państwa nie było w całej Europie.
W 1998 r. Sejm RP ustanowił 27 września – rocznicę utworzenia Służby Zwycięstwu Polski – Dniem Polskiego Państwa Podziemnego.