English version26 listopada 2025 r. w miejscowości Środa Wielkopolska Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu pozytywnie zaopiniowało ukończenie prac konserwatorskich na cmentarzu parafialnym w Środzie Wielkopolskiej na grobie Jakuba Kowalskiego.
Remont nagrobka został przeprowadzony z urzędu przez Pracownię Konserwacji Zabytków Sebastiana Bugaja i w całości sfinansowany przez poznański oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Z uwagi na fakt, że grób weterana znajduje się na cmentarzu zabytkowym, prace odbywały się pod nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu. Nagrobek z piaskowca i mineralnej zaprawy był mocno zabrudzony i pokryty zanieczyszczeniami biologicznymi, które podczas konserwacji zostały usunięte. Uzupełnione również liczne ubytki i poprawiono inskrypcję. Dzięki kwerendzie historycznej udało się również skorygować datę śmierci, która prawdopodobnie została błędnie „podmalowana” podczas wcześniejszych zabiegów konserwatorskich.
Jakub Kowalski (1802-1886) ur. się jako syn Franciszki i Andrzeja Kowalskich w miejscowości Dębicz. Był podoficerem 1 pułku strzelców konnych Królestwa Polskiego oraz uczestnikiem powstania listopadowego. 15 września 1831 r. został odznaczony Virtuti Militari V klasy.
Tekst: Ewa Liszkowska
