Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/243152,66-rocznica-Wydarzen-Zielonogorskich-Zielona-Gora-29-maja-2026.html
11.06.2026, 19:36
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)
Fot. Krzysztof Filmanowicz (Radio Zachód)

66. rocznica Wydarzeń Zielonogórskich – Zielona Góra, 29 maja 2026

29.05.2026

29 maja 2026 r. w Zielonej Górze odbyły się uroczystości upamiętniające 66. rocznicę obrony Domu Katolickiego.

Wydarzenie rozpoczęło się tradycyjnie od mszy świętej w konkatedrze pw. św. Jadwigi Śląskiej, która została odprawiona w intencji bohaterskich obrońców Domu Katolickiego z 30 maja 1960 r. Następnie zgromadzeni goście i mieszkańcy oddali hołd przy nagrobku ks. Kazimierza Michalskiego – pierwszego polskiego proboszcza w Zielonej Górze, który stał się symbolem wydarzeń sprzed blisko siedmiu dekad.

Punktem kulminacyjnym wydarzenia była część oficjalna przy dawnym budynku Domu Katolickiego. Zaproszonych gości i mieszkańców przywitał organizator i gospodarz Prezydent Miasta Zielona Góra Marcin Pabierowski, głos zabrał również Wicewojewoda Lubuski Maciej Siwicki. Następnie miał miejsce słowno-muzyczny występ artystyczny w wykonaniu młodzieży z II Ogólnokształcącego Liceum Ekologicznego w Zielonej Górze.

Na koniec uroczystości delegacje złożyły wiązanki kwiatów pod pomnikiem Wydarzeń Zielonogórskich.

Dyrektora poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej prof. UAM dr. hab. Rafała Reczka reprezentowali pracownicy Punktu Zamiejscowego w Zielonej Górze: Dawid Buczkowski oraz Krzysztof Mazur.


30 maja 1960 r. na ulicach Zielonej Góry doszło do starć między mieszkańcami a siłami milicyjnymi. Wypadki, określane jako Wydarzenia Zielonogórskie, były pokłosiem decyzji o eksmisji parafii św. Jadwigi z tzw. Domu Katolickiego, który odgrywał istotną rolę w życiu lokalnej społeczności, podobnie jak pierwszy polski proboszcz w tym mieście – ks. Kazimierz Michalski. Władze państwowe dążyły wówczas do marginalizacji Kościoła, a jedną z ich metod było odbieranie, przyznanych wcześniej, dawnych ewangelickich nieruchomości. Mimo podjętych uprzednio przygotowań skala wystąpień zielonogórzan zaskoczyła miejscowych działaczy partyjnych oraz funkcjonariuszy SB i MO. Po brutalnym spacyfikowaniu demonstrantów, władze przystąpiły do represji wobec „chuliganów”, jak określano uczestników w lokalnej prasie. Zapadały wyroki więzienia, nakładano kary administracyjne, w zakładach pracy oraz szkołach miały miejsce szykany, a ks. Kazimierz Michalski zmuszony został do opuszczenia swojej parafii. Prawdę o Wydarzeniach Zielonogórskich, które były jednym z największych wystąpień społeczeństwa w obronie wiary i wolności między rokiem 1956 a 1970, zaczęto na nowo odkrywać dopiero po przemianach ustrojowych.