Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/210576,stratypl-Zdzislaw-Antoni-Czubinski-starosta-powiatu-miedzychodzkiego-zamordowany.html
28.02.2026, 20:38

straty.pl: Zdzisław Antoni Czubiński – starosta powiatu międzychodzkiego zamordowany przez Niemców w Forcie VII w Poznaniu

13.12.2024

straty.pl to internetowa i ogólnodostępna baza ofiar niemieckich zbrodni w czasie II wojny światowej, będąca wynikiem programu dokumentacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945”. Teraz realizujemy kolejny etap projektu: szukamy osób, które pomogą nam udokumentować te represje i dzięki którym będziemy mogli wpisać nazwiska kolejnych osób do naszej bazy straty.pl – wirtualnego pomnika bohaterów II wojny światowej. Baza, od wielu lat uzupełniana przez archiwistów Instytutu Pamięci Narodowej, zawiera 5,5 miliona rekordów. Aby ją dokończyć potrzebna jest pomoc wolontariuszy i społeczeństwa.

Pragniemy dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców, szczególnie do rodzin, które mogą nie wiedzieć, że:

  • istnieje możliwość odnalezienia informacji o losach bliskich w bazie IPN straty.pl
  • można uzupełnić dane w bazie
  • można zgłosić osoby, których jeszcze w niej nie ma

Zachęcamy do korzystania z bazy straty.pl oraz do zgłaszania informacji o swoich bliskich, represjonowanych przez Niemców, a nie ujętych w naszej bazie. W oparciu o te dane będziemy ją rozwijać.  

W bazie danych zebrano do tej pory informacje o 5 565 892 ofiarach i osobach represjonowanych przez niemiecki reżim. Jedną z nich jest Zdzisław Antoni Czubiński.

Zdzisław Antoni Czubiński (1902–1940) – starosta powiatu międzychodzkiego zamordowany przez Niemców w Forcie VII w Poznaniu

Zdzisław Antoni Czubiński urodził się 5 marca 1902 r. w Wolsztynie. Był synem Leona Czubińskiego i Pelagii z d. Tuszewskiej. W 1920 r. zdał maturę w Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, a w 1926 r. ukończył Wydział Prawno-Ekonomiczny Uniwersytetu Poznańskiego z tytułem magistra nauk ekonomiczno-politycznych. W 1934 r. w Bydgoszczy wziął ślub z Janiną Ludwiką z d. Zboralską. Małżeństwo miało dwoje dzieci: Jerzego Zbigniewa ur. w styczniu 1934 r. w Bydgoszczy i Marię Jolantę ur. w marcu 1940 r. w Poznaniu.

W okresie międzywojennym Czubiński pracował w służbie państwowej. W 1928 r. z nominacji wojewody poznańskiego pełnił funkcję referendarza w Starostwie w Nowym Tomyślu. W 1932 r. został przeniesiony przez Ministra Spraw Wewnętrznych do Starostwa Powiatowego w Bydgoszczy. W 1935 r. Zdzisław Czubiński został mianowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego wicestarostą powiatu bydgoskiego. Rok później został przeniesiony przez Ministra Spraw Wewnętrznych Felicjana Sławoja Składkowskiego do Starostwa Powiatowego w Międzychodzie jako jego kierownik.

W 1938 r. wojewoda poznański Artur Maruszewski odznaczył Zdzisława Czubińskiego brązowym medalem za długoletnią służbę. 10 marca 1939 r. Minister Spraw Wewnętrznych Felicjan Sławoj Składkowski mianował go Starostą Powiatowym Międzychodzkim. Był to ostatni przedwojenny starosta powiatu międzychodzkiego. We wrześniu 1939 r. Czubiński został aresztowany przez Niemców. Trafił najpierw do obozu w Międzychodzie, a następnie pod koniec października 1939 r. do obozu w Skwierzynie. W styczniu 1940 r. został przeniesiony do Fortu VII w Poznaniu. 29 stycznia 1940 r. zginął rozstrzelany przez Niemców.

Niemiecki Czerwony Krzyż w styczniu 1941 r. przesłał do Janiny Czubińskiej powiadomienie o śmierci Zdzisława Czubińskiego 29 stycznia 1940 r. w wyniku samobójstwa. Było to kłamstwo mające zatuszować zbrodnię niemiecką popełnioną w Forcie VII.

Imię Zdzisława Antoniego Czubińskiego zostało upamiętnione na Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego w Poznaniu oraz na pomniku Poległych za Ojczyznę w latach 1939-1956 w Międzychodzie.

dr Paweł Głuszek, Oddziałowe Archiwum IPN w Poznaniu