English versionW dniu 24 lutego 2025 roku Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu skierowała do Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu akt oskarżenia przeciwko Leonowi Sz. vel Leo S., byłemu oficerowi śledczemu Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Nowym Tomyślu.
Prokurator zarzuca oskarżonemu, że w bliżej nieustalonym okresie pomiędzy 10 maja 1949 roku a 10 sierpnia 1949 roku w Nowym Tomyślu, jako funkcjonariusz miejscowego Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego dopuścił się zbrodni komunistycznej o znamionach zbrodni przeciwko ludzkości w ten sposób, że w toku wykonywanych czynności śledczych, w celu wymuszenia na podejrzanych wyjaśnień określonej treści oraz kierując się motywacją polityczną, a nadto działając wspólnie i w porozumieniu z funkcjonariuszami tego samego Urzędu, Mieczysławem P. oraz Władysławem K., znęcał się fizycznie i psychicznie ze szczególnym okrucieństwem nad pozbawionymi wolności członkami podziemnej organizacji antykomunistycznej „Tajna Organizacja Wyzwoleńcza”: Janem M., Witoldem S., Marianem S., Henrykiem S., Józefem S., Mieczysławem W., Edmundem L., Klemensem T. oraz Józefem M. w ten sposób, że bił przesłuchiwanych rękoma po twarzy i głowie, uderzał pistoletem, przypalał nogi papierosem, kopał pokrzywdzonych, wiązał im ręce i nogi, a następnie wkładał między tak związane kończyny kij i wieszał związanych pomiędzy biurkami, po czym wlewał im do nosa ocet i naftę bądź bił pokrzywdzonych po piętach i palcach od nóg drewnianą linijką lub metalowym prętem, zmuszał podejrzanych do wykonywania uciążliwych ćwiczeń fizycznych w postaci przysiadów i tzw. „żabek”, a następnie kazał im siadać na nodze odwróconego taboretu w taki sposób, aby pod ich własnym ciężarem noga ta wciskała się w odbytnicę, groził więźniom pozbawieniem życia, znieważał ich obelżywymi słowami, wielokrotnie i długotrwale przesłuchiwał podejrzanych w nocnej porze, świecąc przesłuchiwanym lampą w twarz, ograniczał otrzymywanie paczek od bliskich oraz pozbawiał więźniów prawa do korespondencji, które to działania były formą represji i elementem walki politycznej z osobami postrzeganymi jako przeciwnicy polityczni.
Organizacja „TOW” (również pod późniejszą nazwą „Podziemny Ruch Oporu – Oddział Lotny”) prowadziła działalność polegającą na kolportażu na terenie Nowego Tomyśla i jego okolic, Sulechowa i Poznania krytycznych wobec władzy ulotek, prowadzono rozmowy odnośnie rozbrojenia i „likwidacji” współpracowników UB oraz napadów na posterunki milicyjne celem zdobycia broni. Ulotki rozpowszechniane przez członków grupy ujawniały prawdę na temat zbrodni katyńskiej. W trakcie konspiracyjnych spotkań podkreślano zależność kraju od ZSRR, sowietyzację kraju oraz krytykowano ustrój i politykę wewnętrzną jako szkodliwą dla narodu polskiego. Choć w dyspozycji grupy pozostawała broń palna, to de facto do żadnych działań z jej użyciem, jak też jakichkolwiek innych z użyciem przemocy nie doszło, podejmowano jedynie działania propagandowe. Większość członków związanych z „TOW” należała wcześniej do harcerstwa i wartości tam wpojone chcieli oni wcielać w życie, zaś broń była gromadzona z myślą o przyszłej walce o wolność.
Za pośrednictwem Biura Współpracy Międzynarodowej Policji KGP oraz oficera łącznikowego KGP w Waszyngtonie ustalono w toku śledztwa, że jeden z podejrzewanych, ówczesny zastępca szefa PUBP w Nowym Tomyślu Leon Sz. nadal żyje i zamieszkuje na terenie USA.
Wymienionemu oskarżonemu zarzucono popełnienie, poprzez współudział w stosowaniu niedozwolonych metod śledczych, ciężkich przestępstw o szczególnie brutalnym charakterze. Czyny jego wymierzone były w członków konspiracyjnej organizacji młodzieżowej, którzy z patriotycznych pobudek zdecydowali się na sprzeciw wobec narzuconego systemu komunistycznego i podjęli, na miarę swoich możliwości, działania na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że czyny funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, w tym Leona Sz., podjęte wobec pokrzywdzonych stanowią modelowy wręcz przykład przestępstw, które dziś określa się mianem zbrodni stalinowskich.
Czyny zarzucone w akcie oskarżenia zakwalifikowano jako przestępstwa opisane w art. 246 i 247§2 kk w zw. z art. 11§2 kk w zw. z art. 91§1 kk w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Naczelnik Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu
prokurator Sylwester Napieralski